Ngày sách và Văn hoá đọc Việt Nam 2026: “Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số”

Tham dự lễ Khai mạc Triển lãm, có ông Bùi Hoài Sơn, Uỷ viên thường trực Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục của Quốc hội; bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Tống Văn Thanh, Vụ trưởng Vụ Báo chí – Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; bà Ninh Thị Thu Hương, Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện; ông Nguyễn Xuân Dũng – Giám đốc Thư viện Quốc Gia Việt Nam; và đại diện các nhà xuất bản, các cơ sở phát hành, thư viện cùng tham gia. Triển lãm với chủ đề: “Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số” không chỉ là dịp tôn vinh sách mà còn là hành trình khẳng định sự đổi mới của văn hóa đọc trong kỷ nguyên số.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Nguyễn Xuân Dũng – Giám đốc Thư viện Quốc Gia Việt Nam cho biết, mạch tri thức là dòng chảy xuyên suốt kết nối giữa nền tảng văn minh trong sách truyền thống và sự lan tỏa linh hoạt của không gian số, tạo nên sự giao thoa mật thiết giữa giá trị quá khứ với tiềm năng tương lai; trong hành trình ấy, tri thức không còn bị giới hạn mà trở nên sống động, gần gũi hơn khi gắn kết giữa tư duy cá nhân với trí tuệ cộng đồng, từ đó trở thành người bạn đồng hành thiết yếu thúc đẩy con người không ngừng sáng tạo và phát triển.

Chủ đề của Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam năm 2026 không chỉ là hành trình tiếp nhận tri thức, mà còn là hành trình sáng tạo, chia sẻ và lan tỏa giá trị của tri thức, đồng thời là lời khẳng định mạnh mẽ về sự tiếp nối và đổi mới của văn hóa đọc đối với cộng đồng. Điểm nhấn của chương trình là Triển lãm cùng tên được cấu trúc theo 05 mạch: Mạch nguồn, Mạch lan tỏa, Mạch sáng tạo, Mạch số, Mạch kết nối và trải nghiệm. Thông qua cách tiếp cận theo các “mạch” nội dung, triển lãm không chỉ giới thiệu các ấn phẩm, nguồn tư liệu tiêu biểu mà còn khắc họa hành trình phát triển của sách, tri thức từ những bản in giấy kinh điển đến các nền tảng lưu trữ số hiện đại, đồng thời hướng tới mục tiêu tôn vinh giá trị của sách, tri thức và văn hóa đọc, góp phần nâng cao nhận thức của mỗi người về vai trò của tri thức đối với sự phát triển; khơi dậy niềm đam mê đọc sách, nuôi dưỡng tinh thần học hỏi và khuyến khích mỗi cá nhân chủ động tiếp cận, tích lũy và chia sẻ tri thức và qua đó, người xem không chỉ tiếp cận tư liệu tiêu biểu mà còn cảm nhận được sự vận động không ngừng của văn hóa đọc. Không chỉ dừng ở việc giới thiệu các ấn phẩm và giá trị của tài nguyên thông tin, triển lãm còn hướng tới việc tạo dựng một không gian kết nối và trải nghiệm, nơi cộng đồng có cơ hội tiếp cận tri thức theo nhiều hình thức đa dạng, từ đó khẳng định vai trò của tri thức và sáng tạo như những động lực quan trọng cho sự phát triển của con người và xã hội trong kỷ nguyên số.

Trong khuôn khổ sự kiện, toạ đàm “Người trẻ đọc gì trong thời đại số” đã thu hút sự quan tâm lớn. Toạ đàm mở ra một không gian đối thoại mở, tại đây, các diễn giả và bạn trẻ cùng trao đổi và thảo luận về xu hướng đọc mới, cách chọn lọc thông tin giữa "biển" dữ liệu số và góp phần định hướng, xây dựng phương pháp và thói quen đọc bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. Bên cạnh đó, sự kiện còn mở ra không gian kết nối đa chiều nơi tri thức, nghệ thuật và công nghệ đan xen, thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo trong thế hệ trẻ qua chuỗi các hoạt động trải nghiệm: Chương trình STEM: Cuộc thi thiết kế “Trạm sách cộng đồng” từ vật liệu tái chế, tạo nên những “thư viện mini thông minh”; Trạm đổi sách “Mỗi cuốn sách – Một hành trình mới”; Hoạt động trải nghiệm “Mạch chỉ nhỏ kết nối”; Flashmob Read 2026; Các gian hàng sách từ một số đơn vị xuất bản,...

Đặc biệt, sự kết hợp giữa tri thức và trí tuệ nhân tạo (AI) được thể hiện rõ nét qua các cuộc thi sáng tạo: Cuộc thi “Cùng AI kể chuyện”; Cuộc thi kể chuyện tiếng Anh “Onward - Hơn cả một câu chuyện từ sách”, đã khẳng định công nghệ là cánh tay nối dài giúp lan tỏa giá trị của sách một cách sinh động hơn. Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam lần thứ 5 đã tạo nên một không gian kết nối ấm áp giữa tác giả, tác phẩm và bạn đọc, khơi dậy niềm đam mê học hỏi suốt đời cho mọi thế hệ, tôn vinh những giá trị truyền thống và đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong phương thức tiếp cận tri thức, hướng tới một hệ sinh thái nơi việc đọc trở thành nhu cầu tự nhiên của xã hội.

Triển lãm “Từ trang sách đến không gian số” diễn ra từ ngày 18/4/2026 đến hết ngày 05/5/2026 tại Thư viện Quốc Gia Việt Nam.