Cuộc đầu tư không đơn giản của công ty sách

Giải thưởng Sách Quốc gia lần VIII năm nay vinh danh nhiều cuốn sách lĩnh vực khoa học xã hội nhân văn, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đặc biệt tỷ trọng sách ở chủ đề này từ các tác giả trong nước tăng lên.

Điều này chứng tỏ các đơn vị làm sách đang ngày càng đầu tư "mạnh tay" cho các công trình có hàm lượng tri thức cao, đôi khi có thể xếp vào nhóm "kén độc giả". Đây là những cuộc đầu tư không dễ dàng, không ít rủi ro, đòi hỏi tầm nhìn và sự kiên định của đơn vị kinh doanh sách.

Qua Giải thưởng năm nay, "màu sắc" và cá tính xuất bản của các đơn vị làm sách ngày càng thêm rõ nét.

Đưa tri thức hàn lâm tiếp cận độc giả đại chúng

Năm nay, Omega+ có 2 cuốn sách được giải tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần VIII, gồm Giải B cho tác phẩm Viết lại mã sự sống: Jennifer Doudna, chỉnh sửa gen và tương lai loài người; Giải C cho cuốn Lịch sử chữ Quốc ngữ (1615-1919) của tác giả Phạm Kiều Ly.

Dịch giả Thanh Thư, Giám đốc NXB Văn học (đứng giữa), tác giả Kiều Ly nhận Giải C cho cuốn Lịch sử chữ Quốc ngữ (1615-1919) tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần VIII. Ảnh: Trần Hiền.

Bà Trần Hoài Phương - Giám đốc Omega+ - nhận định đây là 2 cuốn sách phản ánh được đường hướng xuất bản của Omega+. Hai tác phẩm đại diện cho hai hướng tiếp cận tri thức khác nhau trong định hướng giới thiệu các tri thức nền tảng đến độc giả Việt Nam của đơn vị.

Lịch sử chữ Quốc ngữ (1615-1919) của tác giả Phạm Kiều Ly đi sâu vào nền tảng văn hóa - ngôn ngữ của Việt Nam. Cuốn sách giúp người đọc nhìn lại một cách hệ thống quá trình hình thành, chuẩn hóa và lan tỏa của chữ Quốc ngữ trong bối cảnh lịch sử- văn hóa rộng lớn, từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX.

Viết lại mã sự sống của Walter Isaacson lại viết về công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR. Tác giả kể lại câu chuyện về hành trình khám phá cách thức tự nhiên vận hành và cách chúng có thể trở thành các phát minh mang tính cách mạng. Người đọc có thể hình dung ra cả dòng chảy của một lĩnh vực khoa học với tất cả sự phức tạp, cạnh tranh, hợp tác và những hệ quả sâu rộng của nó. Những câu hỏi lớn về đạo đức, tương lai xã hội được đặt ra.

Cuốn Viết lại mã sự sống: Jennifer Doudna, chỉnh sửa gen và tương lai loài người. Ảnh: Đinh Hà.

Hai cuốn sách đều cần độc giả dành nhiều thời gian mới đọc xong, hiểu thấu. Nhiều năm nay, Omega+ vẫn đều đặn phát hành các cuốn sách với hàm lượng tri thức lớn, sách dày vài trăm trang, với các chủ đề đôi khi khá kén độc giả.

"Đối với Omega+, đây là một ấn phẩm có vị trí đặc biệt trong bức tranh xuất bản của chúng tôi. Có thể nói, nếu Lịch sử chữ Quốc ngữ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về nền tảng văn hóa - ngôn ngữ - văn tự đã góp phần hình thành đời sống trí tuệ của người Việt hiện đại, thì Viết lại mã sự sống lại mở ra những suy tư về các bước ngoặt khoa học có thể định hình tương lai của nhân loại", bà Trần Hoài Phương cho biết.

Đơn vị cũng có những nỗ lực đưa tri thức hàn lâm trở nên gần gũi công chúng hơn. Khi phát hành Lịch sử chữ Quốc ngữ (1615-1919), công ty cũng đồng thời ra mắt 100 câu hỏi về lịch sử chữ Quốc ngữ - một phiên bản sách cho độc giả phổ thông.

"Cuốn sách cũng thể hiện mong muốn của chúng tôi trong việc thúc đẩy các nhà khoa học trong nước giới thiệu và phổ biến các công trình của mình đến với đại chúng", Giám đốc Omega+ chia sẻ.

Bức tranh nhiều mảnh ghép về trí tuệ nhân tạo

Chia sẻ với Tri thức - Znews, Giải thưởng Sách Quốc gia giúp TIMES (Công ty sách Thời Đại) vững tin hơn vào tầm nhìn của mình. Cuốn Chiến trường bán dẫn: Cạnh tranh chiến lược và tự chủ đổi mới sáng tạo của Trung Quốc thế kỷ 21 của TIMES đạt giải B tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần VIII.

Ông Vũ Trọng Đại (thứ hai từ trái sang) và đại diện nhà xuất bản nhận Giải B cho cuốn Chiến trường bán dẫn: Cạnh tranh chiến lược và tự chủ đổi mới sáng tạo của Trung Quốc thế kỷ 21 tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần VIII. Ảnh: Việt Linh.

"Cuốn sách nằm trong phán đoán của TIMES về nhu cầu sách thuộc chủ đề khoa học công nghệ tại Việt Nam. Từ cuối năm 2022 tới nay, Việt Nam cũng như toàn cầu đứng trước làn sóng tác động của AI. TIMES cho rằng trí tuệ nhân tạo muốn phát triển cần có những mảnh ghép, trong đó có chip bán dẫn", anh Vũ Trọng Đại - Giám đốc TIMES - cho biết.

Cuốn sách là một bước đi của TIMES trong hành trình đưa tri thức về khoa học công nghệ tới bạn đọc Việt một cách có hệ thống. Theo anh Đại, đơn vị đã có các sách bao quát về sự ra đời, quá trình hình thành, phát triển của AI trước đó, Chiến trường bán dẫn là mảnh ghép tiếp theo trong bức tranh xuất bản mà TIMES muốn tạo dựng.

Khoa học dữ liệu, năng lượng hạt nhân là những mảnh ghép còn lại mà TIMES đã và đang tiếp tục triển khai. Anh Vũ Trọng Đại cho biết từ tầm nhìn xây dựng một hệ sinh thái tri thức liên quan tới AI, anh có những chiến lược cụ thể hơn trong việc tiếp cận, làm việc với các tác giả phù hợp cho từng cuốn sách.

Theo anh Đại, sách thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ còn nhiều khoảng trống để phát triển tại Việt Nam. Để xuất bản sách trong lĩnh vực mới mẻ và có tính chuyên môn cao này, đơn vị cũng gặp nhiều thử thách. Tuy nhiên, Giải thưởng Sách Quốc gia như một sự tưởng thưởng cho nỗ lực của người làm sách, giúp TIMES thêm tin tưởng vào tầm nhìn của mình.

Quan trọng hơn, Giám đốc TIMES cho rằng cuốn sách đạt giải sẽ có nhiều cơ hội được lưu giữ trong dữ liệu của hệ thống. Khi dữ liệu là tài nguyên của thời đại mới, những cuốn sách được chứng nhận giải thưởng sẽ trở thành một tài nguyên quan trọng của quốc gia.

Giải thưởng Sách Quốc gia lần VIII đã vinh danh 50 cuốn sách xuất sắc trên nhiều lĩnh vực từ chính trị, kinh tế đến khoa học, văn hóa, phản ánh sự đa dạng và chất lượng ngày càng cao của ngành xuất bản. Hội đồng chấm giải cho biết các cuốn sách đạt giải cần vừa có hàm lượng tri thức lớn, vừa có hình thức đẹp, có sức lan tỏa cộng đồng, vừa có khả năng để lại giá trị lâu dài cho cộng đồng.