Thực sự trở thành sự lựa chọn có trách nhiệm

Bắt đầu từ việc hiểu và quan tâm

Những ngày này, khắp các khu dân cư, thôn, xóm, tổ dân phố, không khí trước kỳ bầu cử trở nên náo nức. Tại nhà văn hóa, loa phóng thanh vang lên, truyền tải thông tin về danh sách cử tri, quyền và trách nhiệm công dân, cùng tiểu sử tóm tắt của các ứng cử viên. Cờ hoa treo rực rỡ, người dân tụ tập, trao đổi, xem xét danh sách, kiến nghị và chuẩn bị cho ngày bầu cử - tạo nên hình ảnh cộng đồng gắn kết, ý thức thực hiện quyền thiêng liêng của mình.

Bên cạnh đó, các buổi sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể cũng là nơi cử tri tiếp cận thông tin gần gũi và trực tiếp. Tại một buổi sinh hoạt chi bộ ở thôn 8, xã Ea Drăng (Đắk Lắk), ông Lê Minh Khai cho biết, chi bộ thường xuyên phổ biến các quy định về bầu cử, danh sách cử tri, tiểu sử ứng cử viên và quyền, nghĩa vụ của cử tri. “Không phải đến ngày bầu cử mới chọn ai. Tham gia các buổi sinh hoạt, nghe giới thiệu chương trình hành động của ứng cử viên, trao đổi với bà con xung quanh sẽ có thêm thông tin để cân nhắc”, ông Khai chia sẻ.

Các hội nghị TXCT với người ứng cử không chỉ trình bày chương trình hành động mà còn là dịp để cử tri đặt câu hỏi, trao đổi thẳng thắn; chị Nguyễn Thị Oanh, cử tri tại phường Trường Vinh, Nghệ An, cho biết, trước đây chị thường tranh thủ đi bỏ phiếu cho xong vì bận rộn, nhưng sau khi tham gia sinh hoạt chi hội phụ nữ, chị nhận ra trách nhiệm của cử tri. “Chỉ cần đọc thông tin niêm yết hoặc nghe giới thiệu tại các cuộc họp dân cư là đã hiểu thêm nhiều điều. Khi hiểu rồi, đi bầu cũng thấy mình có trách nhiệm hơn. Đi bầu cũng là thể hiện quyền tự hào dân tộc, là yêu nước”, chị Oanh nói.

Từ danh sách cử tri đến lá phiếu có trách nhiệm

Một trong những bước quan trọng để cử tri thực hiện đầy đủ quyền của mình là kiểm tra và theo dõi danh sách cử tri tại địa phương. Trong cuộc bầu cử nhiệm kỳ 2026 - 2031, danh sách được lập trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an, kết hợp với rà soát trực tiếp tại cơ sở. Lực lượng công an cấp xã phối hợp với UBND, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố và các tổ chức đoàn thể cập nhật biến động nhân khẩu: chuyển đi, chuyển đến, tạm trú, tạm vắng hoặc đi làm ăn xa. Danh sách sau đó được niêm yết tại trụ sở UBND, nhà văn hóa thôn, tổ dân phố và khu vực bỏ phiếu để cử tri theo dõi, phản hồi kịp thời nếu phát hiện sai sót.

Để việc lập và niêm yết danh sách cử tri diễn ra thuận lợi, nhiều địa phương ở Hà Tĩnh đã có những cách làm sáng tạo. Tại phường Nam Hồng Lĩnh, UBND phường thành lập tổ nghiệp vụ gồm công chức phường phối hợp với công an khu vực, cán bộ tổ dân phố “đi từng ngõ, gõ từng nhà” rà soát trước danh sách. Việc này giúp cập nhật các biến động chưa có trong dữ liệu: cử tri đã qua đời nhưng chưa khai tử, người đi làm ăn xa chưa cắt khẩu… Các tổ dân phố lập danh sách chi tiết theo cụm liên gia, từng hộ gia đình, in đậm chủ hộ, với công chức phường chịu trách nhiệm trực tiếp kiểm tra và niêm yết; ông Lê Văn Phẩm - cử tri tổ dân phố Phúc Thuận nhấn mạnh: nhiều người ban đầu nghĩ đây chỉ là việc của chính quyền, nhưng nếu mình không phối hợp kiểm tra, sai sót sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền bầu cử của chính mình.

Không chỉ cử tri thường trú, những người đi làm ăn xa cũng rất quan tâm; anh Trần Văn Tiện - bộ đội đang công tác tại Lào, hộ khẩu tại Hà Tĩnh - chia sẻ: “Dù công việc bận rộn, tôi vẫn theo dõi thông tin bầu cử ở quê nhà và cố gắng về trực tiếp bỏ phiếu. Lá phiếu là quyền của mình nên không muốn bỏ lỡ”.

Để bảo đảm mọi cử tri đều thực hiện quyền bầu cử, Tổ bầu cử tại các khu vực được giao nhiệm vụ cụ thể: phát thẻ cử tri, rà soát biến động nhân khẩu, đồng thời xây dựng phương án để người già yếu, người khuyết tật hoặc đang ốm đau vẫn bỏ phiếu theo đúng quy định. Công tác chuẩn bị bầu cử vì thế không chỉ là trách nhiệm của cơ quan tổ chức mà còn là sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền cơ sở và cộng đồng dân cư.

Từ việc lập danh sách trên nền tảng dữ liệu dân cư, niêm yết công khai để cử tri kiểm tra, đến phát thẻ và chuẩn bị mọi điều kiện bỏ phiếu, tất cả đều hướng tới một mục tiêu: mỗi cử tri khi cầm lá phiếu trên tay đều ý thức rõ đó là quyền và cũng là trách nhiệm của mình đối với đất nước và cộng đồng.