Thúc đẩy hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn mới

Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga Valentina Matviyenko sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 11-13/11. Diễn ra ngay sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (tháng 9/2026), chuyến thăm của Chủ tịch Valentina Matviyenko tiếp tục thúc đẩy hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn phát triển mới, tạo thêm động lực cho hợp tác nghị viện, góp phần chuyển hóa các cam kết cấp cao thành kết quả cụ thể.

Khai thác tối đa cơ hội hợp tác trong giai đoạn phát triển mới

Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga thời gian qua đang có những bước phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga vào tháng 9/2026 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tạo dấu mốc quan trọng, tăng cường tin cậy chiến lược và mở ra động lực mới cho hợp tác giữa hai nước trên các trụ cột chiến lược về kinh tế, năng lượng, khoa học và công nghệ. Tuyên bố chung về tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn mới được thông qua nhân chuyến thăm là cơ sở quan trọng để hai bên tiếp tục cụ thể hóa các định hướng hợp tác trong thời gian tới.

Hai bên mong muốn khai thác tối đa truyền thống hữu nghị và các cơ hội hợp tác trong giai đoạn phát triển mới. Việt Nam coi Nga là đối tác tin cậy, quan trọng hàng đầu, mong muốn cùng Nga nâng tầm hợp tác song phương trên tất cả các lĩnh vực, vì lợi ích và yêu cầu phát triển của hai bên. Nga coi Việt Nam là đối tác quan trọng tại khu vực Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương. Hai bên duy trì trao đổi đoàn thường xuyên ở các cấp, trên các kênh; tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau trong các vấn đề quốc tế.

Kim ngạch thương mại song phương tiếp tục tăng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch đạt 4,07 tỷ USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025. Về năng lượng, dầu khí, hai bên đã ký Hiệp định hợp tác về xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và đang tiến hành đàm phán hiệp định tín dụng cho dự án. Về quốc phòng, an ninh, hai bên tiếp tục triển khai nhiều hoạt động trao đổi đoàn ở các cấp và mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực. Hai bên cũng đang tích cực tổ chức nhiều hoạt động trong khuôn khổ Năm chéo 2026 về khoa học và giáo dục. Hợp tác du lịch tăng trưởng ấn tượng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, đã có hơn 1,2 triệu lượt khách du lịch Nga đến Việt Nam, gấp 2,6 lần so với cùng kỳ năm 2025.

Hợp tác nghị viện - thành tố quan trọng trong quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga

Trong tổng thể quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga, hợp tác giữa hai nước trên kênh nghị viện được củng cố và phát triển tốt đẹp, trở thành một thành tố quan trọng trong quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga. Hai bên duy trì thường xuyên hoạt động trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp, góp phần tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy triển khai các thỏa thuận hợp tác giữa Quốc hội hai nước.

Trong khuôn khổ hợp tác đa phương, hai bên duy trì tiếp xúc tích cực, thường xuyên phối hợp tham vấn, trao đổi ý kiến và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn nghị viện đa phương như Hội đồng Liên nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, Liên minh Nghị viện thế giới, Hội nghị Chủ tịch Quốc hội các nước Á - Âu và Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới... Các cuộc tiếp xúc cấp cao thường xuyên tại các diễn đàn nghị viện đa phương góp phần duy trì tin cậy chính trị, phối hợp lập trường giữa cơ quan lập pháp hai nước.

Một dấu mốc đáng chú ý trong hợp tác kênh nghị viện giữa hai nước là trong chuyến thăm Liên bang Nga vào tháng 9/2024 của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội Việt Nam và Hội đồng Liên bang Nga đã ký Thỏa thuận hợp tác. Trên cơ sở đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành kế hoạch triển khai với những hoạt động cụ thể nhằm tăng cường trao đổi kinh nghiệm lập pháp, giám sát và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực cùng quan tâm. Hai bên hiện đang trao đổi để thống nhất dự thảo Chương trình hành động chung giai đoạn 2026 - 2028.

Với Duma Quốc gia Nga, hai bên đã ký thỏa thuận hợp tác từ năm 2009 và ký lại vào năm 2013. Đến năm 2018, nhân chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Duma Quốc gia Vyacheslav Volodin, hai bên đã ký Thỏa thuận thành lập Ủy ban hợp tác liên nghị viện. Đây là mô hình hợp tác liên nghị viện song phương cấp cao đầu tiên giữa Quốc hội Việt Nam với một cơ quan lập pháp nước ngoài. Đến nay, Ủy ban đã tổ chức thành công bốn phiên họp theo hình thức luân phiên tại mỗi nước.

Việc Quốc hội Việt Nam khóa XVI thành lập Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga, cùng với các nhóm hợp tác do Hội đồng Liên bang và Duma Quốc gia Nga thành lập, tiếp tục mở rộng các đầu mối kết nối, tạo điều kiện để hoạt động hợp tác nghị viện ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả.

Những cơ chế và hoạt động hợp tác đó cho thấy quan hệ nghị viện Việt Nam - Liên bang Nga không chỉ được duy trì bằng các cuộc tiếp xúc, trao đổi đoàn mà đã từng bước hình thành khuôn khổ hợp tác tương đối toàn diện, có cơ chế triển khai và theo dõi cụ thể. Đây cũng là cơ sở để phát huy vai trò của Quốc hội trong thúc đẩy quan hệ song phương, nhất là ở những lĩnh vực đòi hỏi hoàn thiện thể chế, chính sách và tăng cường giám sát thực thi.

Chuyển hóa mức độ tin cậy chính trị cao và các thỏa thuận cấp cao thành khuôn khổ hợp tác cụ thể, thiết thực

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga Valentina Matviyenko diễn ra trong bối cảnh hai nước vừa xác lập những định hướng hợp tác quan trọng qua chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây cũng là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga Valentina Matviyenko sau khi Việt Nam tổ chức thành công cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI, đồng thời là lần thứ ba Chủ tịch Valentina Matviyenko thăm chính thức Việt Nam trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga. Điều đó cho thấy tính liên tục, gắn bó và tin cậy trong quan hệ giữa hai nước, hai Quốc hội.

Chuyến thăm tiếp tục khẳng định sự coi trọng và mong muốn của cả hai bên trong việc thúc đẩy hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn phát triển mới.

Về phía Liên bang Nga, chuyến thăm khẳng định Liên bang Nga coi trọng vị thế, vai trò của Việt Nam, coi Việt Nam là cửa ngõ để tăng cường hợp tác với khu vực châu Á - Thái Bình Dương; đồng thời mong muốn tăng cường hợp tác chặt chẽ với Quốc hội Việt Nam trên tất cả các kênh, phát huy tiềm năng, thế mạnh của hai bên, phù hợp với chiến lược phát triển của mỗi nước trong bối cảnh mới. Gần đây nhất, tại cuộc gặp Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhân dịp tham dự Đại hội đồng IPU-152 tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 4/2026, Chủ tịch Valentina Matviyenko đánh giá Việt Nam là đối tác tin cậy nhất của Nga tại khu vực Đông Nam Á và khẳng định, Quốc hội Nga sẽ tiếp tục đóng góp tích cực để thúc đẩy quan hệ song phương Liên bang Nga - Việt Nam.

Đối với Việt Nam, việc Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn mời Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga thăm chính thức nhằm tiếp tục triển khai đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị; triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác theo Tuyên bố chung về tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn mới; tiếp tục phát huy vai trò của ngoại giao nghị viện, góp phần chuyển hóa mức độ tin cậy chính trị cao và các thỏa thuận cấp cao thành khuôn khổ pháp lý, những kết quả hợp tác cụ thể, thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước.

Chuyến thăm khẳng định vai trò quan trọng của hợp tác nghị viện trong thúc đẩy hợp tác thực chất, cùng có lợi thông qua việc hoàn thiện cơ sở pháp lý, cơ chế, chính sách và hoạt động giám sát; tăng cường vai trò của các ủy ban chuyên môn trong thúc đẩy hợp tác ở những lĩnh vực Nga có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân..., qua đó, góp phần đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi ích của hai nước trong giai đoạn mới.