Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long: ASEAN cần củng cố tính tự cường và khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng

An ninh năng lượng ASEAN trước những thách thức mới của thời đại

Phát biểu tại Phiên toàn thể 4 “Tăng cường an ninh năng lượng trong tình hình mới” trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN, diễn ra sáng 10/6, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đã đưa ra nhiều quan điểm của Bộ Công Thương Việt Nam về lĩnh vực này.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh, năng lượng luôn là động lực cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đang đặt ra nhiều thách thức đối với an ninh năng lượng. Những căng thẳng địa chính trị, các thay đổi trong chuỗi cung ứng và quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu đang tạo ra những áp lực mới đối với an ninh năng lượng toàn cầu.

Đặc biệt, căng thẳng và xung đột tại khu vực Trung Đông đang tạo thêm áp lực mới đối với thị trường năng lượng, nhất là dầu khí. Đồng thời đặt ra những thách thức lớn đối với chuỗi cung ứng năng lượng và ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội của các quốc gia.

Thứ trưởng cũng cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, chúng ta không thể hiểu an ninh năng lượng chỉ đơn giản là đảm bảo nguồn cung đáp ứng nhu cầu. Hiện nay, cần có cách tiếp cận toàn diện hơn, cần một nguồn năng lượng ổn định, luôn sẵn sàng, có chi phí hợp lý, có khả năng phục hồi sau các cuộc khủng hoảng năng lượng và hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng bền vững.

Đối với ASEAN, đây là nhiệm vụ cấp bách. ASEAN là một trong những khu vực tăng trưởng năng động của thế giới và sẽ tiếp tục phát triển theo xu hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đô thị hóa, chuyển đổi số và mở rộng sản xuất. Trong lúc đó, các nền kinh tế ASEAN có kết nối sâu rộng với các chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì vậy, mỗi cuộc khủng hoảng năng lượng đều có thể tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực kinh tế, sinh kế của người dân và cả an ninh lương thực.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long, ASEAN cần duy trì cách tiếp cận cân bằng dựa trên một số trụ cột để bảo đảm quá trình chuyển đổi năng lượng an toàn và bền vững; chi phí năng lượng ở mức hợp lý cho người dân; đáp ứng yêu cầu phục hồi kinh tế sau các cuộc khủng hoảng trong bối cảnh chuyển đổi xanh ngày càng cấp bách.

“Cam kết hợp tác năng lượng của ASEAN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện thông qua kế hoạch hành động ASEAN về hợp tác năng lượng trong năm 2025 đến năm 2030. Chúng ta cần tập trung sản xuất nhiều năng lượng hơn, bảo đảm nguồn cung năng lượng, nâng cao năng lực sản xuất điện, củng cố tính tự cường và khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng ASEAN”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhìn nhận.

ASEAN cũng cần tiếp tục triển khai các cơ chế hợp tác năng lượng hiện có, trong đó có hiệp định khung của ASEAN về năng lượng và dầu khí. Những cơ chế này sẽ góp phần tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp hành động và hỗ trợ lẫn nhau khi xảy ra khủng hoảng.

Bên cạnh đó, ASEAN cần rà soát các cơ chế chia sẻ dữ liệu và thông tin để có thể ứng phó nhanh chóng, hiệu quả hơn trước các biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.

Một ưu tiên khác là nâng cao năng lực của lưới điện ASEAN, thúc đẩy kết nối liên khu vực, phát triển hệ thống đường ống dầu khí trong khu vực và tăng cường liên kết thị trường năng lượng ASEAN.

Năm định hướng tăng cường tự cường năng lượng cho ASEAN

Tại Diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh mới, hợp tác năng lượng ASEAN cần tập trung vào năm nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, củng cố khả năng tự cường của khu vực đối với dầu thô, LNG, các sản phẩm lọc dầu, vật liệu trọng yếu, công cụ thiết bị thực hiện điều trên.

Thứ hai, bảo đảm chuỗi cung ứng năng lượng được duy trì ổn định, kết nối hiệu quả với thế giới trên cơ sở luật pháp quốc tế, qua đó tăng cường an ninh năng lượng cho khu vực và từng quốc gia thành viên.

Thứ ba, thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng theo hướng toàn diện và bao trùm, bảo đảm quá trình này không tạo thêm gánh nặng cho người dân và các nền kinh tế.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và hiệu suất sản xuất năng lượng. Đây là giải pháp có hiệu quả về chi phí cao nhất và triển khai nhanh nhất để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế tỏng thị trường năng lượng.

Thứ năm, khai thác hiệu quả nguồn lực và sự hỗ trợ từ các đối tác trong chuyển giao công nghệ. Đây là yếu tố rất quan trọng đối với quá trình chuyển đổi số, phát triển công nghệ lưu trữ năng lượng, hydrogen, nhiên liệu sinh học và các giải pháp năng lượng mới khác.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long cũng bày tỏ, phiên thảo luận toàn thể ngày hôm nay diễn ra rất kịp thời và có ý nghĩa quan trọng trong việc tìm kiếm các giải pháp bảo đảm nguồn cung năng lượng bền vững, an toàn, linh hoạt, xanh và tự cường hơn cho khu vực.

“Các diễn giả sẽ chia sẻ những kiến thức, kinh nghiệm và góc nhìn chuyên môn để cùng trao đổi về cách thức ASEAN ứng phó với các cú sốc năng lượng, các cuộc khủng hoảng năng lượng; thúc đẩy chuyển đổi năng lượng nhưng vẫn duy trì được chi phí hợp lý và tính bền vững; tận dụng hiệu quả các cơ chế hợp tác ASEAN để xây dựng nền tảng cho một tương lai năng lượng bền vững và bao trùm”, Thứ trưởng kỳ vọng.

Đồng thời tin tưởng rằng, với vai trò trung tâm và tinh thần đoàn kết của ASEAN, chúng ta sẽ tiếp tục thúc đẩy đối thoại, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái năng lượng bền vững, bao trùm và hiệu quả hơn.

Tại Phiên toàn thể 4 “Tăng cường an ninh năng lượng trong tình hình mới” trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN, diễn giả đã trao đổi nhiều vấn đề và giải pháp nhằm đảm bảo an ninh năng lượng của khu vực.