Thấy gì từ quầy cà phê sách trước Hồ Con Rùa?

Cà phê sách Nấc tiếp tục duy trì không gian đọc sách thiên nhiên được UBND quận 3 (cũ) vận hành vào năm 2023. Ảnh: Đức An.

Nằm tại khu vực Công trường Quốc tế - Hồ Con Rùa (phường Xuân Hòa, TP.HCM), cà phê sách Nấc kết hợp kinh doanh đồ uống với duy trì không gian đọc sách cộng đồng. Thay vì để sách trong phòng kín, quán đưa các kệ sách ra khu vực khách ngồi cà phê và vỉa hè quanh hồ, giúp người đi đường có thể dừng chân đọc sách trong lúc nghỉ ngơi.

Đưa sách đến tận tay khách du lịch, giới trẻ

Từ năm 2023, địa điểm này là nơi triển khai không gian sách thiên nhiên và đề án thư viện số lưu động tại khu vực Hồ Con Rùa. UBND quận 3 (cũ) khi đó đã khai trương không gian sách thiên nhiên tại Công trường Quốc tế - Hồ Con Rùa, hướng đến phục vụ người dân và du khách.

Được UBND phường Xuân Hòa cấp phép vận hành, chị Lê Bảo Chi, người vận hành cà phê sách Nấc, đã tiếp quản điểm đọc, cải tạo cơ sở vật chất và tiếp tục duy trì kho sách phục vụ miễn phí cho cộng đồng.

Theo chị, nếu chỉ lưu trữ sách trong phòng kín, không gian sẽ vắng khách và khó tiếp cận người đọc. Vì vậy, mỗi buổi sáng, nhân viên quán sắp xếp các kệ sách ra khu vực vỉa hè thoáng mát, đồng thời đặt thêm giá sách ngay tại quầy pha chế. Khách ghé uống nước có thể chọn sách đọc tại chỗ hoặc mượn về nhà.

Sách được đặt ở tận bàn của khách đến uống cà phê, ngoài ra kho thư viện điện tử cũng có sẵn cho những ai muốn đọc ebook. Ảnh: Đức An.

Nguồn sách được bổ sung thông qua vận động tài trợ và đóng góp tự nguyện từ bạn bè, người quen. Danh mục sách gồm nhiều thể loại như văn học, kỹ năng sống, sách tham khảo và nghiên cứu. Bên cạnh sách giấy, người đọc nếu có nhu cầu tiếp cận sách điện tử cũng được hướng dẫn quét mã QR để truy cập thư viện số với 6.000 đầu sách điện tử của Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM.

Chị Chi chia sẻ: “Nếu chỉ để thư viện sách bên trong thì sẽ khá vắng và khách khó tiếp cận. Chúng tôi đặt kệ sách ra ngoài vỉa hè để khách tới uống cà phê dễ dàng đọc tại chỗ hoặc mang đi. Bây giờ tìm người đọc sách rất khó, nên nếu họ thích thì mình luôn khuyến khích họ tiếp cận và đọc sách”.

Theo chị, việc kết hợp điểm bán nước với thư viện giúp hoạt động đọc sách hòa vào nhịp sống thường ngày, thay vì đòi hỏi người dân phải chủ động tìm đến một không gian đọc riêng biệt. Nằm ở khu vực có đông người qua lại, quán đón nhiều nhóm khách khác nhau, từ nhân viên văn phòng, người làm việc tại các cơ quan hành chính đến cư dân sống lâu năm và khách du lịch quốc tế.

Mở rộng không gian đọc ra ngoài thư viện

Ngày 22/9, UBND TP.HCM ban hành Kế hoạch số 508/KH-UBND về việc triển khai chỉ đạo của Trung ương và Thành ủy đối với phát triển hoạt động xuất bản và văn hóa đọc. Kế hoạch hướng mục tiêu đến năm 2030, mỗi địa phương trên địa bàn phát triển ít nhất một không gian sách hoặc không gian thư viện hiện đại. Thành phố cũng khuyến khích mở rộng mạng lưới không gian đọc cộng đồng tại khu dân cư, công viên, điểm du lịch và các thiết chế văn hóa.

Trong bối cảnh đó, việc kết hợp không gian đọc với các dịch vụ và hoạt động văn hóa để thu hút công chúng là một hướng phát triển đáng chú ý. Thay vì chỉ cung cấp sách để đọc tại chỗ hoặc mượn về, những địa điểm có sẵn tủ sách, thư viện hay không gian văn hóa có thể nghiên cứu bổ sung các hoạt động như giao lưu tác giả, câu lạc bộ đọc sách, workshop sáng tạo và trải nghiệm kết hợp âm nhạc.

Tại khu vực Hồ Con Rùa, cà phê sách Nấc duy trì các kệ sách bên cạnh hoạt động kinh doanh đồ uống, tạo điều kiện để người dân và du khách tiếp cận sách trong lúc nghỉ ngơi.

Ngày 12/10, Hotel Grand Saigon (số 8 Đồng Khởi) phối hợp cùng Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM ra mắt Không gian văn hóa Hồ Chí Minh và khu vực trưng bày sách theo các chủ đề Lịch sử - Văn hóa - Đời sống ngay tại lầu 4 của khách sạn.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, bà Ông Thị Ngọc Linh, Phó giám đốc - Phó tổng biên tập nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM, đánh giá sự hợp tác giữa xuất bản và các ngành dịch vụ, du lưu trú giúp biến điểm đến thành không gian trải nghiệm văn hóa, mang lại chiều sâu lịch sử cho du khách trong và ngoài nước khi đến TP.HCM.

Khách sạn Grand Saigon phát triển Không gian văn hóa Hồ Chí Minh ở lầu 4 kết hợp với trưng bày nhiều đầu sách lịch sử - văn hóa ở TP.HCM cho độc giả. Ảnh: Phương Lâm.

"Có rất nhiều đầu sách về di sản và các giá trị văn hóa của Việt Nam. Thông qua nội dung hợp tác giữa xuất bản và các ngành dịch vụ, du khách, giới trẻ được cảm nhận mình là một phần trong nét văn hóa của lâu đời của TP.HCM. Khi sở hữu các ấn phẩm, họ đem về không chỉ là hình ảnh hay kỷ niệm mà còn là một giá trị văn hóa sâu sắc", bà cho biết.

Những cách tổ chức khác nhau này cho thấy không gian đọc có thể được phát triển gắn với đặc điểm địa điểm và nhu cầu của người sử dụng, thay vì giới hạn trong một khu vực cố định.