Tạo chuyển biến rõ nét trong hệ thống chính trị, lan tỏa thành động lực phát triển trong toàn xã hội

Các chuyên đề đã gợi mở những giải pháp cụ thể để sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống, qua đó tạo chuyển biến rõ nét trong hệ thống chính trị, lan tỏa thành động lực phát triển trong toàn xã hội.

Những điểm mới quan trọng trong Quy định số 20-QĐ/TW về thi hành Điều lệ Đảng

Trình bày chuyên đề “Quy định thi hành Điều lệ Đảng, giới thiệu những nội dung cốt lõi của Quy định số 20-QĐ/TW ban hành ngày 8-4-2026 thay thế Quy định số 294-QĐ/TW”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Quy định số 20-QĐ/TW được xây dựng trên cơ sở bám sát Điều lệ Đảng, kế thừa các nội dung còn phù hợp của quy định trước đây; đồng thời sửa đổi, bổ sung những vấn đề đã được thực tiễn kiểm nghiệm, được nhiều cấp ủy, tổ chức Đảng kiến nghị và cập nhật những nội dung mới phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ nhiệm kỳ khóa XIII.

Quy định gồm 33 mục, trong đó giữ nguyên 12 mục và điều chỉnh, bổ sung nhiều nội dung quan trọng liên quan trực tiếp đến công tác đảng viên, tổ chức Đảng và hoạt động của cấp ủy. Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, một nội dung đáng chú ý là các quy định thí điểm gắn với yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy. Theo đó, Trung ương cho phép thí điểm lập Đảng bộ khối doanh nghiệp ngoài nhà nước ở xã, phường, đặc khu khi số lượng tổ chức Đảng trong doanh nghiệp lớn, nhằm giảm đầu mối trực thuộc Đảng ủy cấp xã. Đồng thời, thí điểm giao quyền cấp trên cơ sở cho một số Đảng ủy cơ sở có quy mô lớn; bổ sung thẩm quyền của Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong việc quyết định thành lập cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, đơn vị sự nghiệp phù hợp với tình hình thực tiễn.

Những điều chỉnh này nhằm tháo gỡ khó khăn trong tổ chức, giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện để cấp ủy tập trung hơn cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị sau sắp xếp… Cùng với đó, Trung ương cho phép địa phương thí điểm một số mô hình tổ chức, cách làm mới trong khuôn khổ Điều lệ Đảng nhưng phải báo cáo Bộ Chính trị xin chủ trương trước khi thực hiện, bảo đảm vừa khuyến khích đổi mới, vừa giữ vững nguyên tắc, kỷ luật của Đảng.

Việc ban hành Quy định số 20-QĐ/TW thể hiện rõ yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới; gắn chặt với yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cấp ủy, tổ chức Đảng...

Kiểm tra, giám sát - công cụ sắc bén kiểm soát quyền lực từ sớm, từ xa

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh đã quán triệt chuyên đề “Những vấn đề mới, cốt lõi của Nghị quyết số 05-NQ/TW và Quy định số 21-QĐ/TW về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng”. Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh cho biết, hai văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khẳng định rõ: Kiểm tra, giám sát là công cụ sắc bén kiểm soát quyền lực, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng.

Việc ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TW và Quy định số 21-QĐ/TW là kết quả tổng kết thực tiễn sâu sắc hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa X, đồng thời tiếp thu những yêu cầu mới đặt ra trong quá trình phát triển đất nước và xây dựng Đảng trong giai đoạn hiện nay. Hai văn bản đã “định vị” rõ hơn vai trò, vị trí của công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng trong tổng thể các phương thức lãnh đạo của Đảng.

Điểm cốt lõi của Nghị quyết số 05-NQ/TW là xác định kiểm tra, giám sát là một trong những phương thức lãnh đạo quan trọng nhất của Đảng. Đặc biệt, Nghị quyết đã chuyển mạnh tư duy từ “phát hiện, xử lý vi phạm” sang “phòng ngừa, cảnh báo sớm”, coi đây là định hướng xuyên suốt.

Quy định số 21-QĐ/TW đã cụ thể hóa Nghị quyết với nhiều điểm mới quan trọng. Quy định bổ sung cơ chế phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với các cơ quan công an, thanh tra, kiểm toán, kiểm sát, tòa án; mở rộng thẩm quyền, cho phép kết nối, khai thác các cơ sở dữ liệu; đồng thời quy định rõ hơn về giải quyết tố cáo, thi hành kỷ luật và phân cấp thẩm quyền. Bên cạnh đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, bảo đảm việc thực hiện các kết luận kiểm tra, thanh tra, kiểm toán được nghiêm túc, hiệu quả, không để tình trạng chậm khắc phục hoặc khắc phục hình thức.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh, Nghị quyết số 05-NQ/TW và Quy định số 21-QĐ/TW đã tạo bước chuyển căn bản về tư duy, phương thức và công cụ kiểm tra, giám sát, khẳng định đây là công cụ sắc bén để kiểm soát quyền lực từ sớm, từ xa, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân, đồng thời góp phần quan trọng vào việc xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh trong giai đoạn mới.

Giữ vững “Bốn kiên định” trong công tác chính trị, tư tưởng

Truyền đạt chuyên đề “Những nội dung cơ bản của Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã ban hành Quy định số 19-QĐ/TW, ngày 8-4-2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Đây là lần đầu tiên Đảng ta ban hành một quy định mang tính hệ thống, toàn diện, khẳng định bước phát triển mới về tư duy lý luận và quyết tâm chính trị rất cao trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng.

Quy định là sự kết tinh và phát triển nhất quán tư duy lý luận của Đảng, cụ thể hóa tinh thần Đại hội XIV, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng tầm công tác chính trị, tư tưởng trước những biến động nhanh, phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, khu vực và trong nước. Tinh thần xuyên suốt của quy định là chuẩn hóa, ràng buộc trách nhiệm, kiểm soát bằng kết quả, đo lường bằng hiệu quả thực chất.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, Quy định xác lập hệ thống nguyên tắc kiên định là bất biến, đổi mới là yêu cầu tất yếu, chủ động dẫn dắt là phương thức hành động, chi phối toàn bộ công tác chính trị, tư tưởng. Nổi bật là giữ vững “bốn kiên định”: Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, quy định nêu rõ việc thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó, “xây” là cơ bản, lâu dài, “chống” là cấp bách, thường xuyên. Quy định nhấn mạnh tính hệ thống và liên thông của công tác chính trị, tư tưởng với toàn bộ công tác xây dựng Đảng, gồm: Tổ chức, cán bộ, kiểm tra, giám sát và dân vận; bảo đảm công tác chính trị, tư tưởng không tồn tại độc lập, mà phải chủ động đi trước một bước, thấm sâu, chi phối và dẫn dắt toàn bộ các mặt công tác xây dựng Đảng.

Chuyển mạnh từ “chống” sang “phòng ngừa từ gốc” trong phòng, chống tham nhũng

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí đã trình bày chuyên đề “Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới”. Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí cho biết, chuyên đề tập trung 3 nội dung: Kết quả 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa X và bài học kinh nghiệm; những vấn đề trọng tâm, cốt lõi, nội hàm mới của Nghị quyết; yêu cầu trong tổ chức thực hiện.

Theo Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí, Nghị quyết xác định mục tiêu: “Kiên quyết, kiên trì phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong những năm tới; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, quản trị quốc gia liêm chính, minh bạch, hiện đại”.

Một nội hàm mới trong Nghị quyết để giải quyết hai yêu cầu vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa đồng hành, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội là quan điểm “Xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp. Ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả”. Thực hiện chủ trương chuyển mạnh từ “chống” là chủ yếu sang “phòng ngừa từ gốc là căn bản”.

Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí cho biết, Nghị quyết đưa ra yêu cầu phải tạo chuyển biến mạnh mẽ, đột phá về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội. Chú trọng phòng, chống lãng phí các nguồn lực vật chất như tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các công trình, dự án tồn đọng, nguy cơ thất thoát, lãng phí... Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức Đảng và người đứng đầu các cấp phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực...

Nâng cao hiệu quả quản trị, tạo động lực tăng trưởng “hai con số”

Quán triệt chuyên đề “Kết luận số 18-KL/TW, ngày 2-4-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “hai con số””, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Kết luận số 18-KL/TW được ban hành trên cơ sở tổng kết toàn diện tình hình phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025, đồng thời cụ thể hóa các định hướng lớn của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đây không chỉ là sự tiếp nối về mặt chiến lược mà còn là bước phát triển mới về tư duy điều hành, trong đó xác định rõ mục tiêu tăng trưởng “hai con số” là nhiệm vụ trung tâm, mang tính định hướng xuyên suốt cho giai đoạn 2026-2030.

Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, trong giai đoạn 2021-2025, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, tăng trưởng phục hồi tích cực; quy mô nền kinh tế được mở rộng; đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện; quốc phòng, an ninh được giữ vững; vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, nền tảng kinh tế chưa thực sự vững chắc; năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh còn hạn chế... Trên cơ sở đó, Trung ương xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân từ 10%/năm trở lên.

Làm rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Kết luận số 18-KL/TW đã xác định các nhóm nhiệm vụ đồng bộ, toàn diện, trong đó trọng tâm là đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực chủ yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đồng thời, đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển hài hòa các khu vực kinh tế, trong đó kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.