Tăng năng lực truyền tải, chủ động nguồn điện năm 2027

Áp lực truyền tải điện tại miền bắc còn lớn

Theo EVNNPT, trong năm 2026, hệ thống lưới điện truyền tải cơ bản vận hành ổn định, đáp ứng yêu cầu truyền tải điện phục vụ phát triển kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, một số khu vực, đặc biệt là miền bắc, tiếp tục đối mặt với áp lực lớn trong những thời điểm nhu cầu phụ tải tăng cao.

Trên lưới điện 500kV liên miền, công suất truyền tải tại các giao diện Trung-Bắc và Trung-Trung có thời điểm gần đạt ngưỡng giới hạn theo tính toán của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), nhất là trong các tháng cao điểm nắng nóng - tháng 5 và 6/2026. Trong khi đó, giao diện Trung-Nam vẫn đáp ứng nhu cầu truyền tải và vận hành dưới ngưỡng giới hạn.

Lưới điện 500kV nội miền cơ bản vận hành ổn định, không có đường dây quá tải. Tuy nhiên, một số máy biến áp (MBA) mang tải hơn 90% định mức tại miền bắc (khu vực cấp điện cho Hà Nội và phụ cận); tại miền trung ở các khu vực giải tỏa nguồn điện như Di Linh, Vĩnh Tân và một số khu vực phụ tải lớn. Đối với lưới điện 220kV, mặc dù số lượng máy biến áp và đường dây đầy tải, quá tải đã giảm so năm 2025 nhưng vẫn còn ở mức cao.

Về điện áp, lưới điện truyền tải 500kV và 220kV cơ bản vận hành trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, tại một số thời điểm xuất hiện điện áp cao, đặc biệt trong những ngày lễ, Tết.

Để nâng cao chất lượng điện áp và khả năng truyền tải, trong năm 2026, EVNNPT đã hoàn thành lắp đặt 15 giàn tụ bù ngang 110kV-50MVAr, góp phần cải thiện chất lượng điện áp miền bắc và nâng cao khả năng truyền tải điện từ miền trung ra miền bắc. Đồng thời, Tổng Công ty hoàn thành lắp đặt, điều chuyển 7 bộ kháng 500kV nhằm giảm điện áp trên lưới điện 500kV trong các thời điểm phụ tải thấp.

Đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm

Trước những áp lực về truyền tải điện, báo cáo tại cuộc họp trực tuyến với các tỉnh, thành phố, tập đoàn, tổng công ty về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia và các giải pháp bảo đảm cung ứng điện năm 2027 do Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng chủ trì ngày 7/11/2026, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNNPT Nguyễn Quang Trung cho biết, mặc dù gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, năm 2026, Tổng Công ty đã tập trung tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ nhiều công trình truyền tải điện quan trọng, cấp bách.

Toàn cảnh cuộc họp về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia và các giải pháp bảo đảm cung ứng điện năm 2027. (Ảnh: EVNNPT cung cấp)

Nhiều dự án đã được đưa vào vận hành, tiêu biểu như đường dây 500/220kV Nho Quan-Phủ Lý-Thường Tín; nâng công suất các Trạm biến áp 500kV Hòa Bình, Phố Nối; Trạm biến áp 220kV Hà Đông; nâng khả năng tải đường dây 220kV Hiệp Hòa-Phú Bình; nâng công suất Trạm biến áp 220kV Tuyên Quang; Trạm biến áp 220kV KCN Nhơn Trạch và các dự án lắp đặt tụ bù ngang 110kV trên hệ thống điện miền bắc. Các công trình góp phần tăng cường năng lực truyền tải, nâng cao khả năng cung cấp điện cho các trung tâm phụ tải, đặc biệt trong những tháng cao điểm nắng nóng.

Trong những tháng cuối năm 2026, EVNNPT đang nỗ lực hoàn thành, đưa vào vận hành thêm nhiều dự án quan trọng như Trạm biến áp 500kV Củ Chi và đấu nối, đường dây 500kV Đức Hòa-Chơn Thành, nâng công suất Trạm biến áp 500kV Di Linh; các đường dây 220kV Than Uyên-Lào Cai và các Trạm biến áp 220kV Yên Dũng, Sông Công, Sầm Sơn, Bình Mỹ… Đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường cấp điện cho các trung tâm phụ tải, đồng thời giải tỏa công suất các nguồn thủy điện khu vực Tây Bắc và năng lượng tái tạo khu vực Tây Nguyên.

Đối với các dự án được NSMO đề xuất nhằm tăng cường bảo đảm cung cấp điện năm 2027, EVNNPT đang tập trung triển khai nhiều giải pháp điều hành, huy động vật tư thiết bị, đôn đốc nhà thầu và tháo gỡ các vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ.

Cụ thể, đối với 3 trạm biến áp 500kV Bắc Ninh, Thái Bình và Hải Phòng, Tổng Công ty phấn đấu đưa Trạm biến áp 500kV Thái Bình và Hải Phòng vào vận hành trong 4/2027. Riêng Trạm biến áp 500kV Bắc Ninh đang gặp vướng mắc trong lựa chọn nhà thầu cung cấp vật tư thiết bị nhất thứ nên tiến độ có thể sang quý III/2027.

Đối với các dự án lắp MBA thứ 3 tại các trạm biến áp 220kV, EVNNPT phấn đấu hoàn thành trước 30/4/2027 đối với các trạm Vũng Áng và Khu kinh tế Nghi Sơn.

Để cải thiện chất lượng điện áp và tăng khả năng truyền tải khu vực miền bắc, EVNNPT đã giao các đơn vị triển khai lắp đặt 7 giàn tụ bù 110kV-50MVAr tại 7 trạm biến áp 220kV, phấn đấu hoàn thành trước 30/4/2027.

Cùng với đó, EVNNPT đang triển khai các dự án nâng khả năng truyền tải phục vụ nhập khẩu điện từ Trung Quốc qua hướng Hà Giang, phấn đấu nâng khả năng mua điện lên 470MW và hoàn thành trong quý I/2027. Đối với hướng Móng Cái (Quảng Ninh), Tổng Công ty đang triển khai các dự án theo kế hoạch.

Tại khu vực Tây Bắc, các dự án Trạm biến áp 220kV Pắc Ma, đường dây 220kV Pắc Ma-Mường Tè, đường dây 220kV Điện Biên-Sơn La và Trạm biến áp 220kV Điện Biên, Trạm biến áp 220kV Lục Yên đang được thi công, dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Tuy nhiên, một số dự án khác còn gặp nhiều khó khăn về bàn giao mặt bằng, hành lang tuyến.

Tại miền nam, các dự án Trạm biến áp 500kV Đồng Nai 2, Tây Ninh 1 và lắp MBA thứ 2 Trạm biến áp 500kV Thốt Nốt đang được triển khai thi công, dự kiến lần lượt đóng điện trong quý III/2027, quý I/2028 và quý III/2027.

Tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ đầu tư

Bên cạnh những nỗ lực trong quản lý vận hành và đầu tư xây dựng, đại diện EVNNPT cho biết, quá trình triển khai các công trình truyền tải điện vẫn gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án.

Các vướng mắc chủ yếu liên quan thỏa thuận hướng tuyến, vị trí trạm, chồng lấn quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng, giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng rừng. Ngoài ra, nhu cầu vốn cho các dự án đang triển khai vượt khả năng thu xếp vốn của Tổng Công ty, trong khi khối lượng dự án lưới điện quy mô lớn được giao thực hiện trong thời gian ngắn tạo áp lực đáng kể đối với cả chủ đầu tư và nhà thầu.

Để bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm, đáp ứng yêu cầu cung cấp điện giai đoạn 2027-2028, EVNNPT kiến nghị Bộ Công thương phối hợp Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tập trung tháo gỡ những vướng mắc về bồi thường giải phóng mặt bằng, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng rừng, hành lang tuyến, đường công vụ và các khu vực chồng lấn quy hoạch khoáng sản.

Tổng Công ty cũng kiến nghị báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép tách công tác bồi thường giải phóng mặt bằng thành dự án thành phần, giao địa phương thực hiện nhằm bảo đảm đồng bộ với tiến độ đầu tư các công trình.

Đồng thời, cần tập trung tháo gỡ khó khăn đối với các hành lang Vũng Áng-Hòa Bình 2-Tây Hà Nội, Bát Xát-Lào Cai và Biên Giới-Móng Cái-Hải Hà, bảo đảm tiến độ các công trình truyền tải đồng bộ với nguồn điện và nhu cầu nhập khẩu điện.

EVNNPT cũng đề nghị EVN, NSMO và các đơn vị liên quan hỗ trợ tính toán, đánh giá thứ tự ưu tiên đầu tư các dự án lưới điện truyền tải phù hợp với khả năng thực hiện của Tổng Công ty và năng lực nhà thầu, tránh đầu tư dàn trải, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả dự án.

Việc đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, nâng cao năng lực truyền tải và tháo gỡ đồng bộ những khó khăn về mặt bằng, thủ tục đầu tư, nguồn vốn được EVNNPT xác định là những nhiệm vụ then chốt, góp phần bảo đảm cung cấp điện an toàn, liên tục, ổn định trong năm 2027 và các năm tiếp theo.