Mở rộng không gian hợp tác kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ

Dư địa từ tính bổ trợ của hai nền kinh tế

Tính đến hết tháng 8/2026, tổng kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ đạt khoảng 137,42 tỷ USD. Trước đó, năm 2025, thương mại hai chiều đạt 172,5 tỷ USD. So với mức khoảng 450 triệu USD năm 1995, quy mô thương mại hai nước đã tăng hơn 380 lần sau hơn 30 năm.

Những con số này cho thấy nền tảng kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã được mở rộng đáng kể. Tuy nhiên, theo Tham tán Thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ Đỗ Ngọc Hưng, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở sự gia tăng về quy mô thương mại mà còn ở mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa hai nền kinh tế.

Một trong những động lực quan trọng của sự gắn kết này là tính bổ trợ. Việt Nam có thế mạnh về công nghiệp chế biến, hàng tiêu dùng, điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ, nông thủy sản; trong khi Hoa Kỳ có thế mạnh về công nghệ, máy móc, thiết bị, năng lượng, hàng không, nông sản và nguyên liệu đầu vào.

Việt Nam cũng có nhu cầu lớn về máy móc, thiết bị, công nghệ, nguyên liệu sản xuất, năng lượng, hàng không và các sản phẩm nông nghiệp mà Hoa Kỳ có thế mạnh. Nhập khẩu những sản phẩm này vừa đáp ứng nhu cầu trong nước, vừa cung cấp đầu vào cho sản xuất, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Với thị trường Hoa Kỳ, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tập trung vào nâng cao giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ; bảo đảm xuất xứ, minh bạch chuỗi cung ứng và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn của thị trường. Dư địa tăng trưởng vì thế không chỉ nằm ở mở rộng quy mô mà ngày càng phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm, năng lực tuân thủ và khả năng xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch, có thể truy xuất và giải trình.

Theo ông Đỗ Ngọc Hưng, mục tiêu trong thời gian tới “không chỉ là gia tăng kim ngạch, mà còn hướng tới cấu trúc thương mại có tính bổ trợ cao hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, người lao động và người tiêu dùng hai nước”.

Chia sẻ tại hội thảo "Hợp tác phát triển kinh doanh xuất nhập khẩu với thị trường Hoa Kỳ" mới đây từ góc độ doanh nghiệp, bà Ann Hà, Giám đốc điều hành Defenova Global Connect cho rằng, Việt Nam có cơ hội tăng cường nhập khẩu công nghệ, thiết bị và giải pháp từ Hoa Kỳ trong các lĩnh vực như bán dẫn, điện tử, máy móc, hàng không, nông nghiệp công nghệ cao, số hóa và an ninh mạng. Theo bà, tiếp cận công nghệ tiên tiến sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hoa Kỳ.

Như vậy, dư địa của quan hệ kinh tế hai nước không chỉ nằm ở mở rộng trao đổi hàng hóa, mà còn ở khả năng tăng cường liên kết về công nghệ, sản xuất và chuỗi giá trị.

Những động lực hợp tác mới

Không gian hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đang được mở rộng sang những lĩnh vực gắn với yêu cầu phát triển mới của Việt Nam và thế mạnh của Hoa Kỳ.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng, khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện đã xác định các trụ cột hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Thời gian tới, hợp tác có thể tập trung hơn vào những lĩnh vực Việt Nam xác định ưu tiên cho giai đoạn phát triển mới, đồng thời là những lĩnh vực Hoa Kỳ có thế mạnh và nhu cầu hợp tác để cùng phát triển bền vững. Đó là công nghệ tiên tiến, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao.

Trong lĩnh vực công nghệ tiên tiến, hai nước có thể tăng cường hợp tác về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, các dịch vụ số tiên tiến và đào tạo nguồn nhân lực. Đây cũng là những lĩnh vực gắn với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

“Việt Nam xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Trong khi đó, Hoa Kỳ có thế mạnh hàng đầu về công nghệ, nghiên cứu, đào tạo và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo”, Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng nhận định.

Năng lượng sạch cũng mở ra dư địa hợp tác đáng kể. Việt Nam cần tăng công suất năng lượng để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế, đồng thời theo đuổi mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Theo Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng, điều này tạo cơ hội cho doanh nghiệp Hoa Kỳ cung cấp vốn, công nghệ và chuyên môn trong năng lượng tái tạo, khí hóa lỏng, lưới điện, lưu trữ năng lượng và các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả.

Cùng với đó, hai nước có thể hợp tác xây dựng các chuỗi cung ứng đa dạng và có khả năng chống chịu cao hơn thông qua thương mại các sản phẩm công nghệ tiên tiến, kết nối logistics và thúc đẩy liên kết sâu rộng hơn giữa các nhà đầu tư Hoa Kỳ với doanh nghiệp Việt Nam.

"Đây là những lĩnh vực mà lợi ích của hai nước ngày càng hội tụ và có thể tạo ra giá trị lâu dài cho cả hai bên, chứ không chỉ đơn thuần mở rộng thương mại và đầu tư", Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh.

Từ góc nhìn doanh nghiệp Hoa Kỳ, tại cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung ngày 15/9, ông Jon M. Huntsman, Phó Chủ tịch kiêm Chủ tịch phụ trách Tăng trưởng chiến lược Tập đoàn Công nghệ thanh toán Mastercard (Hoa Kỳ) khẳng định, Mastercard coi Việt Nam là thị trường ngày càng quan trọng tại châu Á, cam kết đầu tư lâu dài, mở rộng hợp tác chiến lược với các đối tác Việt Nam và hỗ trợ tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Sau hơn 30 năm, quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ đã có một nền tảng thương mại lớn và mức độ gắn kết ngày càng sâu. Trong giai đoạn phát triển mới, dư địa hợp tác không chỉ nằm ở quy mô thương mại, mà còn ở khả năng khai thác tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế, mở rộng hợp tác về công nghệ, năng lượng, nguồn nhân lực và chuỗi cung ứng, qua đó góp phần đưa quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư hai nước phát triển thực chất, ổn định, bền vững và cùng có lợi.