Kiều bào với tầm nhìn mới

Từ “cầu nối” đến nguồn lực chiến lược

Tối 11/8 tại Canberra, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự lễ khánh thành Nhà Việt Nam và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Australia và Solomon. Tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao những đóng góp của cộng đồng, đồng thời mong muốn đội ngũ chuyên gia, trí thức, doanh nhân, sinh viên Việt Nam tại Australia tiếp tục phát huy tài năng, trí tuệ, khẳng định uy tín, vị thế và tích cực kết nối tri thức, công nghệ, nguồn lực quốc tế với Việt Nam.

Tại Auckland tối 12/8, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục nhấn mạnh quan điểm này khi gặp cán bộ Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại New Zealand cùng cộng đồng người Việt tại các quốc đảo Nam Thái Bình Dương. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đồng thời là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia và là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới.

Trong hai cuộc gặp, không chỉ nói về tình cảm của kiều bào đối với quê hương, thông điệp của nhà lãnh đạo đất nước đặt cộng đồng người Việt ở nước ngoài vào một vị trí rộng hơn so với cách tiếp cận truyền thống. Nếu trước đây vai trò “cầu nối” của kiều bào thường được nhấn mạnh ở phương diện giao lưu, hữu nghị, quảng bá hình ảnh đất nước thì trong yêu cầu phát triển mới, cầu nối ấy phải tạo ra giá trị cụ thể: kết nối thị trường, công nghệ, tri thức, vốn, kinh nghiệm quản trị và các mạng lưới quốc tế với nhu cầu phát triển trong nước.

Những chuyển động trong tư duy

Những cuộc gặp cộng đồng người Việt ở Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Tư tưởng bao trùm của Nghị quyết 23 là khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam mà còn là nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là huy động nguồn lực trong nước mà còn phải mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn lực quốc tế. Trong quá trình đó, hơn 6,5 triệu người Việt Nam đang sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ có một lợi thế đặc biệt: họ vừa gắn bó với Việt Nam, vừa có khả năng tiếp cận trực tiếp với tri thức, công nghệ, thị trường và mạng lưới quốc tế.

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Australia và New Zealand càng có ý nghĩa khi đặt trong những phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 vừa diễn ra: yêu cầu đưa đối ngoại trở thành một nguồn lực trực tiếp phục vụ phát triển; không chỉ duy trì môi trường hòa bình, ổn định mà còn phải chủ động mở rộng không gian hợp tác, thu hút nguồn lực, kết nối tri thức, công nghệ, thị trường và các cơ hội phát triển cho đất nước.

Trong tư duy đó, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không nằm bên ngoài hoạt động đối ngoại. Ngược lại, họ là một bộ phận của không gian đối ngoại và có thể trở thành những chủ thể tham gia trực tiếp vào quá trình này.

Một cộng đồng mạnh là một nguồn lực mạnh

Tại Australia và New Zealand, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh cộng đồng là những “đại sứ” góp phần lan tỏa hình ảnh tốt đẹp về con người và đất nước Việt Nam tới bạn bè quốc tế, đề nghị bà con tiếp tục đoàn kết, xây dựng cộng đồng vững mạnh, giữ gìn bản sắc văn hóa, tiếng Việt, hỗ trợ nhau phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và tích cực đóng góp cho quan hệ Việt Nam với nước sở tại.

Yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho thấy rõ sự thống nhất giữa hai phương diện: xây dựng cộng đồng và thực hiện đối ngoại. Việc xây dựng một cộng đồng đoàn kết, phát triển, hội nhập sâu rộng với xã hội sở tại và hướng về quê hương chính là nền tảng để nguồn lực cộng đồng được phát huy bền vững.

Cộng đồng càng hội nhập tốt thì càng có khả năng đóng góp; càng giữ được bản sắc và kết nối với quê hương thì càng có khả năng trở thành cầu nối; càng phát triển về kinh tế, tri thức và vị thế xã hội thì càng tạo thêm dư địa để Việt Nam kết nối với nguồn lực quốc tế.

Để nguồn lực được phát huy

Tại Australia, các đại biểu trí thức, nhà khoa học người Việt Nam tại Australia đã đề xuất các chính sách thu hút nhân tài về làm việc ở trong nước; thu hút dòng vốn quốc tế; phát triển hệ sinh thái, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, đưa sản phẩm khoa học công nghệ ra thị trường; hỗ trợ bảo vệ sáng chế khi có ý tưởng mới; phát huy nguồn lực giáo dục và đào tạo…

Tại New Zealand, đại diện cộng đồng cũng cho biết người Việt tại đây mong muốn tham gia nhiều hơn vào các hoạt động kết nối đầu tư, thương mại, giáo dục, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và giao lưu văn hóa giữa hai nước; đồng thời đề nghị tiếp tục có những cơ chế thuận lợi để kiều bào đầu tư, hợp tác, chuyển giao tri thức và đóng góp hiệu quả hơn cho đất nước.

Những đề xuất ấy cho thấy tiềm năng của cộng đồng và nhu cầu trong nước đang gặp nhau. Cộng đồng có nguồn lực và mong muốn đóng góp; vấn đề còn lại là kết nối và chuyển hóa nguồn lực ấy thành những đóng góp cụ thể, có khả năng tạo ra giá trị mới cho đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, thời gian qua, nhiều chủ trương, chính sách đã được Đảng, Nhà nước quan tâm cụ thể hóa, không ngừng hoàn thiện nhằm chăm lo, bảo vệ tốt hơn nữa quyền, lợi ích chính đáng của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Đảng và Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để đồng bào Việt Nam ở nước ngoài nâng cao vị thế, uy tín, phát huy tiềm năng, thế mạnh, tích cực đóng góp cho quê hương, đất nước.

Ở đây, vai trò của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cũng quan trọng. Đại sứ quán, tổng lãnh sự quán không chỉ là đầu mối quan hệ giữa Việt Nam với chính quyền nước sở tại, mà còn cần trở thành điểm kết nối hiệu quả giữa cộng đồng người Việt, doanh nghiệp, chuyên gia, trí thức với các địa phương, cơ quan và doanh nghiệp trong nước.

Từ chuyến thăm mở ra nhiệm vụ dài hạn

Từ Canberra đến Auckland, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trực tiếp gặp gỡ cộng đồng, lắng nghe những đề xuất và nhấn mạnh trách nhiệm của kiều bào đối với quê hương. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng rằng, với truyền thống yêu nước, tinh thần tự lực tự cường, luôn nỗ lực vươn lên trong mọi hoàn cảnh, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nói chung, trong đó có cộng đồng người Việt tại Australia và New Zealand sẽ ngày càng phát triển vững mạnh, đoàn kết, tiếp tục là cầu nối quan trọng, đóng góp thiết thực vào quá trình hội nhập sâu rộng của Việt Nam.

Để làm được điều đó, cần một sự kết hợp đồng bộ giữa chính sách, cơ chế và năng lực kết nối; giữa nỗ lực của Nhà nước và sự chủ động của cộng đồng. Khi khoảng cách giữa “hướng về quê hương” và “đóng góp cho quê hương” được thu hẹp, nguồn lực kiều bào sẽ không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà sẽ trở thành một bộ phận thực sự của sức mạnh quốc gia, một nguồn lực chiến lược cho hành trình phát triển Việt Nam trong giai đoạn mới.