Kết nối nguồn lực Nhật Bản với khát vọng phát triển của Việt Nam

Cùng kiến tạo những động lực tăng trưởng mới

Với chủ đề “Đồng sáng tạo công nghệ, đồng kiến tạo chuỗi giá trị tương lai”, Diễn đàn Công tư về hợp tác kinh tế và khoa học - công nghệ Việt Nam - Nhật Bản ngày 9/11 tại Tokyo không chỉ là dịp để doanh nghiệp hai nước tìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh, mà còn thể hiện định hướng mới trong quan hệ hợp tác song phương: lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết chuỗi giá trị làm những động lực phát triển quan trọng.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, qua nhiều thập kỷ, hợp tác giữa hai nước đã tạo ra những kết quả đáng kể trong đầu tư, thương mại, phát triển hạ tầng, công nghiệp chế biến, chế tạo và đào tạo nhân lực. Tuy nhiên, trước những thay đổi nhanh chóng của kinh tế thế giới và cuộc cách mạng khoa học - công nghệ, quan hệ hợp tác cần tiếp tục được nâng cấp cả về chất lượng và chiều sâu.

Theo truyền thông Nhật Bản, điểm nhấn trong thông điệp của nhà lãnh đạo Việt Nam là yêu cầu chuyển từ hợp tác dựa trên tiếp nhận, chuyển giao công nghệ sang cùng nghiên cứu, sáng tạo và phát triển công nghệ. Việt Nam và Nhật Bản không chỉ là những đối tác tin cậy của hiện tại mà cần hướng tới trở thành những đối tác đồng sáng tạo, cùng kiến tạo tương lai.

Định hướng này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh khoa học - công nghệ đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, tổ chức kinh tế và cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghiệp thông minh đang mở ra những không gian phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao về năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.

Thực tế, hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong lĩnh vực công nghệ đã có những bước chuyển đáng chú ý. Việc hai nước triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu chung về bán dẫn trong năm 2026 là một minh chứng cho xu hướng chuyển từ hợp tác kỹ thuật sang cùng nghiên cứu và phát triển công nghệ. Đây cũng là cơ sở để mở rộng mô hình hợp tác tương tự sang những lĩnh vực có tiềm năng khác, tạo sự gắn kết giữa doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu của hai nước.

Doanh nghiệp Nhật Bản - đối tác chiến lược dài hạn

Từ những định hướng hợp tác đưa ra tại Diễn đàn Công tư, cuộc tọa đàm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo các tập đoàn lớn Nhật Bản ngay sau đó mở ra không gian trao đổi sâu hơn về những việc hai bên có thể cùng làm để biến các mục tiêu thành hiện thực.

Tại cuộc gặp, đại diện Liên đoàn các tổ chức kinh tế Nhật Bản bày tỏ mong muốn Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò trong cấu trúc kinh tế khu vực, góp phần bảo đảm chuỗi cung ứng và duy trì thương mại tự do; đồng thời nâng cao chất lượng môi trường đầu tư và tăng cường các cơ chế hợp tác song phương. Doanh nghiệp Nhật Bản không chỉ quan tâm đến cơ hội mở rộng sản xuất, thị trường mà còn chú trọng những giá trị dài hạn thông qua chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, nâng cao năng lực quản trị và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Đánh giá cao những chia sẻ thẳng thắn, tâm huyết của đại diện doanh nghiệp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định mong muốn tiếp tục củng cố, nâng tầm khuôn khổ hợp tác giữa hai nước, tạo thêm nhiều giá trị thực chất và bền vững cho nhân dân hai nước. Hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư chính là xung lực mạnh mẽ, trụ cột vững chắc kết nối Việt Nam và Nhật Bản.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các doanh nghiệp Nhật Bản nhìn nhận Việt Nam không chỉ là một công xưởng sản xuất hay thị trường tiêu thụ tiềm năng, mà là đối tác chiến lược dài hạn, có thể cùng sáng tạo, phát triển sản phẩm, thử nghiệm mô hình mới và xây dựng những hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao. Trong đó, các lĩnh vực bán dẫn, AI, trung tâm dữ liệu quy mô lớn và phát triển những giải pháp AI được xác định là những hướng hợp tác đáng quan tâm. Đây đều là những ngành có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn, đồng thời có tác động lan tỏa tới nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.

Từ hợp tác truyền thống đến đồng kiến tạo tương lai

Một trong những nội dung quan trọng trong trao đổi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các tập đoàn Nhật Bản là cam kết của Việt Nam về tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho các kế hoạch hợp tác dài hạn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam cam kết giữ vững ổn định chính trị - xã hội, tạo sự an tâm cho các nhà đầu tư; đồng thời đẩy mạnh đột phá thể chế, rà soát và cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ những điểm nghẽn để xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, nhất quán, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Với Nhật Bản, một đối tác có thế mạnh về công nghệ, công nghiệp chế tạo, quản trị và đào tạo nhân lực, những định hướng của người đứng đầu Việt Nam mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Ngược lại, sự hiện diện và hợp tác của doanh nghiệp Nhật Bản cũng có thể góp phần giúp Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, phát triển công nghiệp hỗ trợ, hình thành đội ngũ nhân lực kỹ thuật cao và tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực, toàn cầu. Điều cần thiết trong giai đoạn tới là cụ thể hóa những cam kết tại diễn đàn và tọa đàm thành các chương trình hợp tác có mục tiêu, đối tác và lộ trình rõ ràng.

Truyền thông Nhật Bản và quốc tế nhận định, bên cạnh các cuộc gặp cấp cao, hai hoạt động tại Tokyo ngày 9/11 là những điểm nhấn quan trọng trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn mới. Chuyến thăm không chỉ củng cố tin cậy chính trị, mở rộng hợp tác kinh tế mà còn truyền đi thông điệp về quyết tâm nâng tầm liên kết giữa hai nền kinh tế: từ hợp tác đầu tư, thương mại sang đồng sáng tạo công nghệ, cùng tham gia các chuỗi giá trị tương lai.

Trên nền tảng hơn nửa thế kỷ quan hệ hữu nghị và hợp tác, những kết quả và định hướng được thúc đẩy trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ tạo thêm động lực để Việt Nam và Nhật Bản khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của mỗi bên, đưa quan hệ song phương phát triển ngày càng thực chất, sâu rộng và bền vững.