Hướng tới Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam: Cú hích từ 6.000 HTX, THT, khơi dậy khát vọng “nghĩ lớn, làm lớn” (Bài 4)

Hội Nông dân Việt Nam thành lập mới 1.028 HTX 5.225 tổ hợp tác

Tại Diễn đàn kinh tế hợp tác, HTX năm 2025, đồng chí Lương Quốc Đoàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch BCH Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã nhấn mạnh: Phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX) là một chủ trương lớn, xuyên suốt và nhất quán của Đảng và Nhà nước. Để củng cố và phát triển cùng kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16-6-2022 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.

Thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, trong những năm qua Hội Nông dân Việt Nam luôn xác định tham gia phát triển kinh tế hợp tác, HTX là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Hội.

Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản để lãnh đạo, tổ chức thực hiện như Nghị quyết số 04-NQ/HNDTW ngày 29/7/2011 về đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động và hướng dẫn phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2011- 2020; Đề án số 24-ĐA/HNDTW ngày 23/6/2016 về xây dựng chi Hội Nông dân nghề nghiệp, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp, tạo tiền đề phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã; Nghị quyết số 04-NQ/HNDTW ngày 05/8/2019 về “Đẩy mạnh xây dựng chi Hội Nông dân nghề nghiệp, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp”; Nghị quyết số 10-NQ/HNDTW ngày 27/7/2020 về “Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2020-2025”…

Điểm sáng đáng chú ý, sự bứt phá của phát triển kinh tế tập thể trong nhiệm kỳ qua gắn liền với dấu ấn tham mưu của Hội Nông dân Việt Nam đối với Chính phủ.

Trọng tâm là việc Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 182/QĐ-TTg ngày 20/02/2024 phê duyệt Đề án “Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển KTTT trong nông nghiệp đến năm 2030”. Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quyết định số 182/QĐ-TTg về Đề án “Hội Nông dân Việt Nam tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp đến năm 2030”. Đây chính là cơ sở, hành lang pháp lý quan trọng để các cấp Hội Nông dân Việt Nam tổ chức thực hiện, phát huy vai trò tham gia phát triển kinh tế tập thể nông nghiệp.

Để thực hiện Quyết định số 182/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Trung ương Hội đã tổ chức phát động Phong trào thi đua “Cán bộ, hội viên nông dân tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp” từ đầu năm 2024 và đã tạo hiệu ứng xã hội và đem lại hiệu quả rõ rệt.

Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội VIII, kết quả hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ hội viên, nông dân tham gia phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nông nghiệp, nông thôn; tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực, có điểm đột phá.

Cụ thể, các cấp Hội đã hướng dẫn thành lập mới 1.028 HTX nông nghiệp, đạt 240,7% kế hoạch và gấp 4,1 lần chỉ tiêu theo Quyết định 182/QĐ-TTg), 5.225 tổ hợp tác trong nông nghiệp, tương ứng đạt 258,3% và gấp 3,5 lần theo chỉ tiêu theo Quyết định 182/QĐ-TTg. Các mô hình kinh tế tập thể này đã thu hút gần 1,3 triệu hộ hội viên, nông dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã (đạt 136,8% và gấp 2,8 lần).

Khẳng định vai trò của nông dân trong chuỗi giá trị

Nhằm nâng cao kiến thức cho hội viên, nông dân về phát triển kinh tế tập thể, Trung ương Hội đã tổ chức 143 lớp tập huấn cho trên 20.000 cán bộ Hội, hội viên nông dân, cán bộ chủ chốt và thành viên hợp tác xã.

Đồng thời các cấp Hội đẩy mạnh thành lập các mô hình chi, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp để liên kết, hợp tác tổ chức sản xuất quy mô lớn, hình thành vùng nguyên liệu tập trung, ứng dụng công nghệ cao. Đến nay, cả nước đã có 3.697 chi Hội Nông dân nghề nghiệp với gần 85.000 hội viên, 29.206 tổ Hội Nông dân nghề nghiệp với trên 422.000 hội viên, tạo tiền đề để thành lập các tổ hợp tác, HTX, phát triển kinh tế tập thể, thúc đẩy kinh tế hợp tác.

Cùng với đó, các cấp Hội Nông dân Việt Nam đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, vận động hội viên, nông dân tích cực tham gia phát triển kinh tế hợp tác, liên kết sản xuất, kinh doanh gắn với xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại, gia trại.

Đáng chú ý, các cấp Hội Nông dân Việt Nam đã tổ chức các hội chợ, kết nối cung - cầu, giao thương, giới thiệu, quảng bá sản phẩm nông nghiệp thông qua 600 cửa hàng, điểm trưng bày giới thiệu nông sản an toàn (trong đó có hơn 200 cửa hàng, điểm trưng bày do của Hội Nông dân trực tiếp quản lý).

Trong kỷ nguyên số, các HTX do Hội Nông dân Việt Nam đồng hành, hỗ trợ đã mạnh dạn đầu tư vào sơ chế, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Hội Nông dân đã đóng vai trò nòng cốt trong việc đưa nông dân và các HTX tham gia vào Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), góp phần nâng tầm giá trị đặc sản địa phương thành những hàng hóa có sức cạnh tranh cao trên thị trường.

HTX Tuấn Tú với mô hình trồng măng tây xanh ở thôn Tuấn Tú, xã An Hải, huyện Ninh Phước (tỉnh Ninh Thuận cũ) được bình chọn là 1 trong 63 HTX tiêu biểu toàn quốc năm 2024. Ảnh: Đức Cường.

Bên cạnh đó, các cấp Hội tập trung tổ chức các hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ xây dựng chỉ dẫn địa lý, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể, mã số, mã vạch, tem truy xuất nguồn gốc hàng hóa nông sản, thực phẩm của các HTX nông nghiệp. Đồng thời, hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ và kỹ thuật cho các HTX nông nghiệp thông qua xây dựng các mô hình điểm; mô hình liên kết theo chuỗi giá trị.

Trong nhiệm kỳ qua, các cấp Hội Nông dân đã hướng dẫn, hỗ trợ nông dân xây dựng, nhân rộng 4.977 mô hình sản xuất ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ sinh học

Đồng hành cùng nông dân phát triển kinh tế tập thể, Hội Nông dân Việt Nam đã tăng cường hỗ trợ vốn cho nông dân phát triển các mô hình tổ, nhóm liên kết, HTX về trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và dịch vụ, giúp nông dân đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh. Hiện tổng nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân các cấp đạt 5.523,4 tỷ đồng, triển khai 14.314 dự án cho 25.383 hộ vay thông qua 14.314 dự án; phối hợp với các ngân hàng thực hiện tín chấp hỗ trợ nông dân vay vốn trên 194.000 tỷ đồng để sản xuất, kinh doanh.

Hướng tới Đại hội IX, Hội Nông dân Việt Nam xác định phát triển kinh tế tập the là nhiệm vụ chiến lược xuyên suốt. Mục tiêu không chỉ là tăng số lượng HTX mà phải tập trung nâng cao năng lực quản trị cho ban điều hành, thúc đẩy các HTX ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn.

Trong nhiệm kỳ mới 2026-2031, để phát huy hiệu quả vai trò của các cấp Hội Nông dân trong việc tuyên truyền, vận động, hỗ trợ hội viên, nông dân tích cực hợp tác, liên kết sản xuất, kinh doanh, Hội Nông dân Việt Nam đề nghị Thủ tướng Chính phủ, các bộ ngành và các cấp chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm, tạo cơ chế nguồn lực cho Hội Nông dân để hỗ trợ xây dựng, nhân rộng các mô hình điểm, trình diễn trong nông nghiệp theo hướng “sinh kế nông thôn xanh - nông nghiệp số - chuỗi giá trị - xây dựng thương hiệu - tiêu thụ nông sản”.

Trong nhiệm kỳ qua, Hội Nông dân Việt Nam đã hướng dẫn thành lập mới 1.028 HTX nông nghiệp, đạt 240,7% kế hoạch và gấp 4,1 lần chỉ tiêu theo Quyết định 182/QĐ-TTg), 5.225 tổ hợp tác trong nông nghiệp, tương ứng đạt 258,3% và gấp 3,5 lần theo chỉ tiêu theo Quyết định 182/QĐ-TTg. Các mô hình kinh tế tập thể này đã thu hút gần 1,3 triệu hộ hội viên, nông dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã (đạt 136,8% và gấp 2,8 lần).