Đánh giá đúng và đầy đủ các nguồn lực

Vấn đề căn bản là cơ chế quản lý, khai thác, huy động, phân bổ, sử dụng và phát huy nguồn lực còn chưa theo kịp yêu cầu phát triển mới. Do đó, nếu nguồn lực không được kiểm kê đầy đủ, không được khơi thông kịp thời, không được phân bổ đúng trọng tâm, không được sử dụng hiệu quả, không được đo bằng năng suất và kết quả đầu ra thì tiềm năng lớn đến đâu cũng không thể tự trở thành động lực tăng trưởng - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Hiện nay, các nguồn lực chính để phục vụ phát triển kinh tế là từ khu vực nhà nước, khu vực tư nhân, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tuy nhiên, theo theo tính toán của Bộ Tài chính, để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt trên 10%, nhu cầu đầu tư toàn xã hội lên tới 4,93 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 33 - 33,7% GDP. Đây là áp lực rất lớn dù đã có nhiều yếu tố thuận lợi như sự phục hồi của nền kinh tế và sự gia tăng niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào tiềm năng tăng trưởng của nước ta.

Áp lực này, thể hiện qua việc thúc đẩy đầu tư tư nhân chưa như kỳ vọng; việc xúc tiến các dự án FDI quy mô lớn còn gặp nhiều vướng mắc; tăng trưởng kinh tế vẫn phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng; vai trò của thị trường chứng khoán trong huy động vốn trung - dài hạn cho doanh nghiệp, nền kinh tế chưa phát huy hết khả năng.

Phân tích cụ thể hơn về những vấn đề này, nhiều ý kiến cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra yêu cầu huy động nguồn lực tài chính rất lớn nhưng điều quan trọng hơn là phải đa dạng hóa kênh huy động và nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng vốn. Bên cạnh đó, chính sách tài khóa phải tiếp tục đóng vai trò kiến tạo tăng trưởng dài hạn, trong đó, cần phát triển thị trường vốn trở thành trụ cột huy động nguồn lực trung và dài hạn, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Cần nhìn nhận vốn tín dụng ngân hàng chỉ là một trong nhiều kênh quan trọng, chứ không thể là trụ cột duy nhất. Về dài hạn, cần đa dạng hóa các nguồn lực; thu hút mạnh hơn đầu tư tư nhân và vốn nước ngoài; mở rộng mô hình hợp tác công - tư (PPP), đồng thời khai thác tốt hơn nguồn lực trong dân cư. Đặc biệt, phải coi trọng chất lượng tăng trưởng chứ không chỉ dựa vào vốn mà thiếu cải cách thể chế, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động.

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV hồi tháng 4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định phải đổi mới căn bản tư duy phát triển, khai thác hiệu quả mọi nguồn lực và vốn để tăng trưởng bền vững. Một nền kinh tế muốn tăng trưởng cao, bền vững, có khả năng bứt phá, không chỉ vận hành trên nền tảng một nguồn lực đơn nhất, càng không thể đặt toàn bộ gánh nặng phát triển lên vai nhà nước.

Quan trọng hơn, mục tiêu của tăng trưởng hai con số là phát triển chất lượng cao, chứ không phải tăng trưởng bằng mọi giá. Tăng trưởng cao phải đi cùng ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, an toàn nợ công, an toàn hệ thống tài chính, ngân hàng, bảo vệ môi trường, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh, nâng cao đời sống nhân dân và củng cố niềm tin xã hội. Không thể vì tăng trưởng mà đánh đổi ổn định. Không thể vì tốc độ mà xem nhẹ chất lượng. Không thể vì quy mô mà bỏ qua hiệu quả. Không thể vì trước mắt mà làm suy giảm nền tảng dài hạn.

Để thực hiện được mục tiêu này, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cần đánh giá đúng và đầy đủ nguồn lực phát triển của đất nước. Việc đánh giá phải trả lời được ba câu hỏi: nguồn lực nào là lợi thế nổi trội? Nguồn lực nào có thể huy động ngay? Nguồn lực nào mới là tiềm năng, chưa được chuyển hóa thành động lực phát triển? Ngoài ra, phải rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các nguồn lực đang chậm đưa vào sử dụng, không để nguồn lực quốc gia nằm im trong thủ tục, trong tranh chấp, trong tâm lý sợ trách nhiệm hoặc trong sự phối hợp chậm giữa các cơ quan.