Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn: Khát vọng tự lực, tự cường đưa nông dân thành doanh nhân nông nghiệp

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam nhấn mạnh, bối cảnh mới đòi hỏi Hội phải chuyển mình mạnh mẽ, đổi mới phương thức hoạt động Hội, đồng hành cùng nông dân làm chủ công nghệ số và bứt phá thành những doanh nghiệp nông nghiệp, nông thôn.

Bốn nhiệm vụ trọng tâm khẳng định vai trò chủ thể của nông dân

Thưa Chủ tịch, trong bối cảnh phát triển mới hiện nay, Hội Nông dân Việt Nam đề ra những phương hướng và giải pháp trọng tâm nào để phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông nghiệp, từ đó đóng góp tích cực vào sự tăng trưởng chung của đất nước?

-Đúng vậy, Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam lần này diễn ra trong bối cảnh rất mới. Đây là kỳ Đại hội đầu tiên tổ chức Hội Nông dân Việt Nam về trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Trên cơ sở hiệp thương thống nhất của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 46 của Bộ Chính trị, tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, chúng tôi xác định hoạt động của Hội phải thiết thực, hiệu quả, gần dân, sát dân và mang lại lợi ích thiết thực, cụ thể, có kiểm nghiệm, đánh giá rõ ràng.

Để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng lực, trình độ, kỹ năng cho nông dân phát huy vai trò trung tâm, chủ thể trong phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới, Nghị quyết Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam sẽ đề ra 6 nhiệm vụ và giải pháp, trong đó tập trung vào 4 nhiệm vụ đột phá.

Trước hết là phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức tuyên truyền, vận động, tập hợp, đoàn kết nông dân gắn với chuyển đổi số trong công tác Hội. Theo đó, công tác tuyên truyền của Hội phải gắn liền với các mô hình, phong trào cụ thể để nông dân thấy rõ định hướng phát triển sản xuất, kinh doanh.

Tiếp đến là đổi mới phương thức tập hợp hội viên. Thay vì chỉ tập hợp theo địa bàn dân cư như trước, Hội sẽ sắp xếp, tổ chức lại theo các chi hội, tổ hội nghề nghiệp, câu lạc bộ cùng sở thích, ngành nghề như tổ chăn nuôi, tổ trồng lúa, tổ thủy sản. Từ đó, việc chuyển giao kỹ thuật, kết nối doanh nghiệp sẽ đúng và trúng nhu cầu của từng hội viên.

Trong nhiệm kỳ qua, các cấp Hội đã thành lập 2.419 chi Hội, 11.708 tổ Hội, 3.230 Câu lạc bộ thành lập mới, thu hút gần 475.000 hội viên tham gia tổ chức Hội (đạt 117,0% kế hoạch).

Nhận thức của hội viên, nông dân về hợp tác, liên kết có sự chuyển biến rõ nét, tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể, thành lập mới 1.028 hợp tác xã (vượt 2,8% chỉ tiêu nhiệm kỳ), 5.225 tổ hợp tác nông nghiệp (vượt 4,5% chỉ tiêu nhiệm kỳ), thu hút gần 1,3 triệu hộ nông dân tham gia, góp phần thực hiện các mục tiêu theo Quyết định số 182/QĐ-TTg ngày 20/02/2024 của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.

Nhiệm vụ đột phá thứ 2 là Hội Nông dân Việt Nam tập trung vận động, hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp gắn với bảo đảm an toàn thực phẩm.

Nhiệm vụ đột phá thứ 3 là Hội Nông dân Việt Nam tăng cường nâng cao trình độ, kỹ năng cho cán bộ Hội và hội viên nông dân, trọng tâm là kiến thức, kỹ năng số.

Và nhiệm vụ đột phá thứ 4 là Hội Nông dân Việt Nam đẩy mạnh vận động, hướng dẫn, hỗ trợ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi tham gia phát triển doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.

Trong các chỉ tiêu thi đua của Hội Nông dân Việt Nam nhiệm kỳ mới, các cấp Hội phấn đấu vận động, hướng dẫn, hỗ trợ hội viên, nông dân thành lập ít nhất 5.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp từ những nông dân xuất sắc. Để mỗi nông dân thực sự trở thành một doanh nhân, Hội sẽ đề xuất những chính sách và giải pháp gì để tạo môi trường cho họ phát triển và bứt phá, thưa Chủ tịch?

-Con số 5.000 doanh nghiệp từ nông dân Việt Nam xuất sắc là một chỉ tiêu rất cao và đầy thách thức trong nhiệm kỳ mới. Tuy nhiên, qua các phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi và chương trình Tự hào Nông dân Việt Nam, chúng tôi nhận thấy khát vọng vươn lên của bà con nông dân là cực kỳ lớn.

Để cụ thể hóa mục tiêu này, Hội Nông dân Việt Nam tập trung vào 3 nội dung chính là đổi mới công tác tuyên truyền, vận động để hội viên nông dân hiểu các chủ trương, chính sách của Đảng và của Hội tạo sự đồng thuận.

Thứ 2 là tăng cường vai trò kết nối của Hội Nông dân làm trụ cột dẫn dắt, kết nối giữa nông dân với nhà khoa học, doanh nghiệp và hợp tác xã. Đây là khâu mà thời gian qua chúng ta nhìn nhận thẳng thắn là còn hạn chế, còn yếu.

Bên cạnh đó, Hội sẽ đẩy mạnh các hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất kinh doanh. Hội hỗ trợ toàn diện về khoa học kỹ thuật, nguồn vốn và xúc tiến thương mại, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm cho nông dân. Những Nông dân Việt Nam xuất sắc đã có sẵn kinh nghiệm, năng lực, kỹ thuật và nền tảng tốt. Khi được tiếp sức bằng cơ chế chính sách của Đảng, Nhà nước và sự đồng hành của Hội, họ sẽ có lợi thế rất lớn để thành lập doanh nghiệp, trở thành đầu tàu kéo kinh tế nông thôn phát triển.

Thưa Chủ tịch, một trong những điểm nhấn định hình uy tín của Hội chính là việc tổ chức, thực hiện các phong trào thi đua. Xin Chủ tịch chia sẻ cụ thể hơn về những kết quả mà các cấp Hội đã đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua đối với hai phong trào nòng cốt là "Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững" và "Cán bộ, hội viên, nông dân tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp"?

-Trong nhiệm kỳ qua, các cấp Hội đã tích cực đổi mới, nâng cao chất lượng các phong trào nông dân, trọng tâm vào 2 phong trào nòng cốt của Hội. Cụ thể:

Phong trào “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” do Trung ương Hội phát động từ năm 1989 đã được đông đảo các hộ nông dân nhiệt tình hưởng ứng tham gia. 

Trong nhiệm kỳ qua, phong trào này tiếp tục được đổi mới, nâng cao chất lượng với trên 3,4 triệu hộ nông dân đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp (đạt 121,3% kế hoạch), trong đó có gần 204.000 nông dân giỏi, nông dân xuất sắc được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức (đạt 178,4% kế hoạch). Nhiều nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, nông dân xuất sắc đã trở thành giám đốc các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nông thôn.

Đây chính là lực lượng nòng cốt, không chỉ là “đầu tàu” dẫn dắt phong trào nông dân mà còn là nền tảng hình thành lớp người “Nông dân chuyên nghiệp”, nguồn nhân lực quan trọng để tham gia phát triển kinh tế tư nhân trong lĩnh vực nông nghiệp theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị.

Phong trào “Cán bộ, hội viên, nông dân tích cực tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp” được phát động từ đầu năm 2024 nhưng đã tạo hiệu ứng xã hội và đem lại hiệu quả rõ rệt. 

Trong nhiệm kỳ, các cấp Hội Nông dân Việt Nam thành lập mới 1.028 hợp tác xã (vượt 2,8% chỉ tiêu nhiệm kỳ), 5.225 tổ hợp tác nông nghiệp (vượt 4,5% chỉ tiêu nhiệm kỳ), thu hút gần 1,3 triệu hộ nông dân tham gia, góp phần thực hiện các mục tiêu theo Quyết định số 182/QĐ-TTg ngày 20/02/2024 của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 4 Đề án quan trọng

Để các phong trào đi vào chiều sâu thì cơ chế chính sách và nguồn lực chính là yếu tố quyết định. Vậy trong nhiệm kỳ qua, Hội Nông dân đã chủ động khơi thông các "bệ đỡ" này như thế nào thông qua các Đề án của Chính phủ cũng như các chương trình hợp tác lớn để hỗ trợ trực tiếp cho nông dân, thưa Chủ tịch?

-Để các phong trào đi vào chiều sâu và thực chất, Hội đã chủ động nghiên cứu, cụ thể hóa vai trò trách nhiệm của mình bằng cách xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các Đề án lớn, tạo công cụ trực tiếp hỗ trợ nông dân.

Trong nhiệm kỳ, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 4 Đề án quan trọng bằng các quyết định, tạo cơ sở, động lực bứt phá, đổi mới, phát triển toàn diện hoạt động Hội và phong trào nông dân.

Cụ thể: Quyết định số 182/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án Hội Nông dân Việt Nam tham gia phát triển kinh tế tập thể trong nông nghiệp đến năm 2030;

Quyết định số 517/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án Bồi dưỡng cán bộ Hội Nông dân các cấp, chi hội trường nông dân và nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, nông dân xuất sắc giai đoạn 2025 - 2030;

Quyết định số 1081/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án Kiện toàn tổ chức và hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương;

Quyết định số 110/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khoẻ cộng đồng giai đoạn 2026 - 2030.

Bên cạnh đó, Hội chủ động phối hợp với các Bộ, ngành tổ chức các diễn đàn lắng nghe nông dân và định kỳ hàng năm tổ chức hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân.

Trong nhiệm kỳ Đại hội VIII từ năm 2023 đến nay, Hội Nông dân Việt Nam đã tổ chức thành công 2 hội nghị đối thoại giữa Thủ tướng Chính phủ với nông dân, 4 diễn đàn cấp Bộ trưởng “Lắng nghe nông dân nói” qua đó kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong sản xuất, kinh doanh cho nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp. Những hoạt động đó tiếp tục khẳng định vai trò Hội là cầu nối quan trọng để đưa chủ trương, chính sách đến với nông dân, củng cố niềm tin của nông dân với Đảng, Nhà nước.

Về nguồn vốn, Hội Nông dân Việt Nam đang có Quỹ Hỗ trợ nông dân đạt gần 6.000 tỷ đồng, phối hợp với các ngân hàng thực hiện tín chấp với các ngân hàng như Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hỗ trợ nông dân vay vốn trên 200.000 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần hạn chế nạn tín dụng đen ở nông thôn.

Về vật tư đầu vào, các cấp Hội phối hợp với các doanh nghiệp uy tín để bảo lãnh cung ứng giống, vật tư đầu vào chất lượng cho nông dân theo hình thức trả chậm không tính lãi với trên 417.000 tấn phân bón các loại, gần 340.000 tấn thức ăn chăn nuôi, các loại máy nông nghiệp.

Mới, đây, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và Tập đoàn Hoá chất Việt Nam ký kết hợp tác triển khai ứng dụng quản lý vật tư, hướng dẫn nông dân dùng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng chuẩn. Đồng thời, Hội cũng kết nối các nhà khoa học để chuyển giao công nghệ cao trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cho nông dân.

Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quyết định 304 -QĐ/TW của Bộ Chính trị, tổ chức bộ máy của Hội hiện nay đã tinh gọn hơn rất nhiều, con người ít đi trong khi khối lượng nhiệm vụ tăng lên. Hội sẽ kiện toàn và vận hành bộ máy như thế nào để đáp ứng yêu cầu hoạt động trong bối cảnh mới này?

-Khi thực hiện tinh gọn tổ chức bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quyết định 304 -QĐ/TW của Bộ Chính trị, tổ chức bộ máy của Hội Nông dân hiện nay đã gọn nhẹ hơn rất nhiều, con người ít hơn, trong khi đòi hỏi yêu cầu từ thực tiễn lại cao hơn, nhiệm vụ không hề giảm đi mà thậm chí còn tăng lên.

Do đó, hoạt động của Hội phải thiết thực, hiệu quả, gần dân, sát dân và mang lại lợi ích cụ thể cho hội viên, nông dân trên cơ sở có sự kiểm nghiệm, đánh giá kết quả rõ ràng như tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư.

Để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phân định rõ trách nhiệm và phương thức lãnh đạo của từng cấp Hội.

Cấp Trung ương phải là cấp tập trung nghiên cứu, cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng, vị trí chức năng của Hội để định hướng, đề xuất các cơ chế, chính sách, đồng thời tổ chức việc tổng kết và đánh giá thực tiễn.

Cấp tỉnh có trách nhiệm cụ thể hóa các nghị quyết, đề án của Trung ương sao cho phù hợp với bối cảnh, tình hình địa phương để chỉ đạo triển khai.

Cuối cùng, cấp cơ sở chính là cấp trực tiếp thực hiện các mục tiêu đó để đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Để bộ máy tinh gọn vận hành trơn tru và thực chất, Ban Chấp hành và Ban Thường vụ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam sẽ tập trung vào ba giải pháp cốt lõi.

Một là đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, phân định rõ vai trò, trách nhiệm của từng cấp để tránh chồng chéo và cũng không chỉ đạo chung chung.

Hai là tập trung nâng cao chất lượng, năng lực của đội ngũ cán bộ Hội; đây chính là khâu then chốt nâng cao tổ chức hoạt động hội khi số lượng nhân sự giảm xuống.

Ba là đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống Hội vì nếu không chuyển đổi số thì không thể đáp ứng được nhiệm vụ trong bối cảnh mới.

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX là sự kiện chính trị trọng đại của giai cấp nông dân Việt Nam. Trước thềm sự kiện quan trọng này, nếu có một thông điệp truyền cảm hứng gửi tới hàng triệu hội viên nông dân Việt Nam về khát vọng bứt phá để trở thành những chủ doanh nghiệp, Chủ tịch sẽ nhắn nhủ điều gì?

-Người nông dân Việt Nam vốn có sẵn đức tính chịu thương chịu khó, ý chí tự lực tự cường và khát vọng vươn lên mạnh mẽ. Trong bối cảnh mới hiện nay, với những chủ trương, chính sách hết sức đúng đắn của Đảng, Nhà nước, sự đồng hành quyết liệt của chính quyền các cấp và bước chuyển mình toàn diện của tổ chức Hội Nông dân trong nhiệm kỳ IX tới, tôi có một niềm tin vững chắc rằng người nông dân Việt Nam hoàn toàn có đủ sự tự tin, năng lực và bản lĩnh để bứt phá, trở thành những chủ doanh nghiệp nông nghiệp thực thụ trong thời gian tới, làm giàu cho bản thân và phát triển nông thôn hiện đại, bền vững và đáng sống.

Xin trân trọng cảm ơn Chủ tịch!