Áp lực điều hành kinh tế vĩ mô sẽ rất lớn

Cụ thể, cả ba khu vực kinh tế đều duy trì đà tăng trưởng, trong đó công nghiệp và xây dựng tiếp tục đóng vai trò động lực; dịch vụ, du lịch phục hồi mạnh, với lượng khách quốc tế tăng hơn 12%. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân quý I tăng 3,51%. Thu ngân sách nhà nước 3 tháng đạt 32,8% dự toán, tăng 11,4% so với cùng kỳ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng khoảng 23%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 10,7%; vốn FDI đăng ký tăng 42,9%, vốn thực hiện tăng 9,1%, mức cao nhất trong quý I kể từ năm 2021 đến nay.

Số lượng doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường cũng tăng mạnh, đạt khoảng 96.000 doanh nghiệp, tăng hơn 31% so với cùng kỳ. Các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy, với nhiều dự án quy mô lớn được triển khai. Cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh được đẩy mạnh; chính quyền địa phương 2 cấp vận hành cơ bản ổn định…

Như vậy có thể thấy, trong quý I, kinh tế vĩ mô nước ta tiếp tục duy trì sự ổn định, lạm phát được kiểm soát ở mức phù hợp. Tuy nhiên, sang quý II, kinh tế - xã hội phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là với nền kinh tế có độ mở lớn như nước ta sẽ chịu tác động đan xen trước những khó khăn, thách thức của kinh tế thế giới. Như nhận định tại Phiên họp thường kỳ tháng 3 của Chính phủ, đó là áp lực điều hành kinh tế vĩ mô sẽ còn lớn, trong đó đáng chú ý là lạm phát, tỷ giá, lãi suất. Tăng trưởng chưa đạt kịch bản đề ra, một bộ phận doanh nghiệp còn gặp khó khăn…

Bởi vậy để đạt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026 cũng như cho cả giai đoạn tới, điều quan trọng là cần tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Bên cạnh đó, cần kịp thời cập nhật các kịch bản về tăng trưởng, lạm phát; nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế để ứng phó kịp thời với các cú sốc từ bên ngoài. Có chính sách điều hành linh hoạt giá xăng dầu thông qua các công cụ thuế, phí và quỹ bình ổn nhằm hạn chế tốc độ tăng giá trong nước. Rà soát lộ trình điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý như điện, y tế, giáo dục và dịch vụ công để tránh gây áp lực lạm phát trong cùng một thời điểm.

Đặc biệt, việc hoàn thiện thể chế, pháp luật phải là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu bởi như phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thì thời gian qua, dù hệ thống pháp luật đã được hoàn thiện đáng kể nhưng vẫn còn tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu liên thông; có những quy định chưa rõ, chưa ổn định, chưa theo kịp thực tiễn, làm tăng chi phí tuân thủ, làm chậm cơ hội phát triển, làm khó cho người dân, doanh nghiệp và bộ máy thực thi.

Vì vậy, cần chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, kiên quyết khắc phục tình trạng “luật bó”, chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật. Phải làm sao để luật ban hành ra là đi được vào cuộc sống, người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng.

Phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai. Luật không chỉ “mở đường” mà còn phải “sửa đường”. Đối với những vấn đề mới, những lĩnh vực mới, những mô hình mới, những lực lượng sản xuất mới, cần có cách tiếp cận phù hợp, mạnh dạn thí điểm, có kiểm soát, tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Quá trình lập pháp phải thật sự khoa học, dân chủ, minh bạch, lắng nghe được tiếng nói của chuyên gia, nhà khoa học, kinh nghiệm quốc tế, doanh nghiệp và Nhân dân. Mỗi đạo luật phải xuất phát từ lợi ích quốc gia - dân tộc, từ lợi ích chính đáng của Nhân dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, mọi tác động tiêu cực làm méo mó chính sách - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.