Đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và công nghệ trong quản trị bầu cử

Theo báo cáo của Chính phủ về công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, về triển khai ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ tổ chức bầu cử, Bộ Công an đã ban hành quy định về khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID trong lập danh sách cử tri, in thẻ cử tri, triển khai phần mềm quản lý cử tri; phối hợp tập huấn cho các địa phương trong toàn quốc về công tác bầu cử. Đến nay, đã có 3.320/3.321 đơn vị cấp xã, phường ứng dụng phần mềm vào công tác lập danh sách cử tri (trừ đặc khu Hoàng Sa).

Các đơn vị đã phân cử tri về các khu vực bỏ phiếu trên hệ thống phần mềm cho trên 78,5 triệu cử tri đủ điều kiện bỏ phiếu, đạt 99,48%. Số cử tri chưa được cập nhật chủ yếu do một số trường hợp cử tri đã mất nhưng gia đình chưa thực hiện thủ tục khai tử theo quy định hoặc trường hợp đang trong quá trình điều chỉnh, thay đổi nơi bỏ phiếu chưa bổ sung vào danh sách tại các đơn vị bầu cử mới.

Bộ Công an khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Quốc hội triển khai kết nối trang thông tin bầu cử với hệ thống định danh và xác thực điện tử, tích hợp đăng nhập bằng tài khoản trên VNeID từ ngày 17/12/2025; thực hiện kết nối trang tin bầu cử với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để người ứng cử có thể khai thác thông tin tự động điền vào các mẫu kê khai; xây dựng chức năng đồng bộ thông tin người ứng cử để hiển thị công khai trên ứng dụng VNeID...

Cùng với công tác bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội cho cuộc bầu cử, việc bảo đảm an ninh mạng, an ninh thông tin, an ninh truyền thông cũng được triển khai quyết liệt.

Bộ Nội vụ cũng đã ban hành Thông tư số 21/2025/TT-BNV hướng dẫn nghiệp vụ công tác bầu cử theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là tỉnh và xã, với nhiều nội dung mới mang tính đột phá trong ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số vào thực hiện công tác bầu cử.

Theo đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong nghiệp vụ công tác bầu cử phải vừa bảo đảm phù hợp với điều kiện, đặc điểm của địa phương, năng lực thực hiện của các thành viên của các tổ chức phụ trách bầu cử, vừa phải bảo đảm bảo mật các thông tin, kết quả bầu cử theo quy định của Luật An toàn thông tin mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định của pháp luật về bầu cử.

Lưu ý tới việc ứng dụng dữ liệu và công nghệ trong công tác bầu cử, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh Văn phòng thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử Quốc gia Tạ Thị Yên nêu rõ, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi có chuẩn quy trình, chuẩn biểu mẫu, phân quyền truy cập rõ ràng và bảo đảm an toàn thông tin.

Theo Phó Chánh Văn phòng thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử Quốc gia Tạ Thị Yên, cần có phương án vận hành thay thế khi hệ thống gặp sự cố; công nghệ hỗ trợ nhưng không thay thế nền tảng pháp lý và quy trình theo luật.

Đồng thời, phải tập huấn kỹ năng số cho cán bộ cơ sở và có cơ chế hỗ trợ kỹ thuật kịp thời, tránh biến công nghệ thành “gánh nặng”.