Văn hóa đọc: Nền tảng xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng

Rèn luyện tư duy, bồi dưỡng nhân cách

Đọc sách không đơn thuần chỉ là một thói quen học tập mà còn là cách để mở rộng tri thức, rèn luyện tư duy, bồi dưỡng nhân cách và xây dựng chiều sâu văn hóa. Với cán bộ, đảng viên, việc đọc còn là quá trình tự học, tự rèn, tự bồi dưỡng bản lĩnh chính trị và nâng cao năng lực tư duy trước những vấn đề mới của thực tiễn.

Trong buổi nói chuyện tại lớp nghiên cứu chính trị khóa I, Trường Đại học Nhân dân Việt Nam ngày 21/7/1956, Bác Hồ đã căn dặn: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời. Suốt đời gắn liền lý luận với công tác thực tế. Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi. Thế giới ngày ngày đổi mới, Nhân dân ta ngày càng tiến bộ, cho nên chúng ta phải tiếp tục học và hành để tiến bộ kịp Nhân dân” (Hồ Chí Minh. Toàn tập. Tập 8. H. NXB Chính trị quốc gia, 1996, tr. 215).

Tinh thần học tập suốt đời ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi rất nhanh cách con người tiếp cận thông tin và tri thức. Ngày nay, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, mỗi người có thể tiếp cận khối lượng thông tin khổng lồ trong vài giây. Nhưng cũng chính từ môi trường ấy, nhiều thông tin sai lệch, xuyên tạc, thiếu kiểm chứng xuất hiện ngày càng nhiều, len lỏi vào đời sống xã hội và tác động trực tiếp đến nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Thực tế cho thấy, khi con người lười đọc, ngại học, thiếu nền tảng tri thức thì rất dễ bị chi phối bởi những thông tin giật gân, phiến diện, thậm chí bị dẫn dắt bởi các quan điểm sai trái, cực đoan trên không gian mạng. Ngược lại, một người có thói quen đọc sách, có nền tảng lý luận và tư duy độc lập sẽ có khả năng phân tích, nhận diện đúng - sai và giữ vững lập trường trước những vấn đề phức tạp nảy sinh trong thực tiễn.

Chính vì vậy, xây dựng văn hóa đọc hôm nay không chỉ là xây dựng một nét đẹp văn hóa, mà còn là nhiệm vụ quan trọng góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ niềm tin, bảo vệ bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong bối cảnh mới.

Từ “tủ sách cơ quan” đến xây dựng môi trường học tập tích cực

Nhận thức rõ điều đó, hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 (21/4), thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy Bộ Công Thương, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK) đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm lan tỏa văn hóa đọc trong toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Cục ĐCK không xem đây chỉ là hoạt động hưởng ứng mang tính phong trào hay hình thức. Ngay từ đầu, lãnh đạo Cục đã xác định việc xây dựng văn hóa đọc phải gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ cán bộ có tri thức, có tư duy đổi mới và có bản lĩnh chính trị vững vàng.

Đối với một đơn vị đang thực hiện nhiều nhiệm vụ chiến lược liên quan đến đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phát triển kinh tế tuần hoàn và hội nhập quốc tế như Cục ĐCK, tri thức không chỉ là yêu cầu phục vụ công việc mà còn là nền tảng để mỗi cán bộ thích ứng với sự thay đổi rất nhanh của thực tiễn.

Trong môi trường làm việc hiện đại, nếu cán bộ không chủ động học tập, không thường xuyên cập nhật tri thức mới thì rất dễ tụt hậu. Một chính sách về chuyển đổi xanh hôm nay có thể đã thay đổi sau vài tháng; một công nghệ mới hôm nay có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu nếu không được cập nhật thường xuyên. Chính vì thế, đọc sách, nghiên cứu tài liệu và duy trì tinh thần học tập trở thành yêu cầu tự thân đối với mỗi cán bộ trong giai đoạn hiện nay.

Từ nhận thức đó, Cục ĐCK đã tổ chức quán triệt và tuyên truyền sâu rộng các chủ trương lớn của Đảng liên quan đến phát triển văn hóa và hoạt động xuất bản, đặc biệt là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới.
Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, phổ biến tài liệu và tuyên truyền nội bộ, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong toàn Cục ngày càng nhận thức rõ hơn vai trò của sách và văn hóa đọc trong phát triển con người, hoàn thiện tư duy và xây dựng nền tảng tri thức bền vững.

“Giữ lửa” văn hóa đọc

Trong bối cảnh hiện nay, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn là nhiệm vụ chỉ diễn ra trong các hội nghị hay trên mặt trận báo chí, tuyên truyền, mà đã trở thành trách nhiệm thường xuyên của mỗi cán bộ, đảng viên trong từng lĩnh vực công tác.

Sự chống phá của các thế lực thù địch ngày càng tinh vi hơn, đặc biệt trên không gian mạng. Nhiều thông tin sai lệch được “ngụy trang” dưới dạng phân tích, phản biện, bình luận thời sự hoặc những câu chuyện đời sống tưởng chừng vô hại nhưng lại từng bước gieo rắc tâm lý hoài nghi, cực đoan và làm xói mòn niềm tin.

Trong bối cảnh ấy, nếu cán bộ thiếu nền tảng tri thức, thiếu khả năng phân tích và phản biện thì rất dễ bị tác động. Và một trong những cách hiệu quả nhất để xây dựng “sức đề kháng” về tư tưởng chính là duy trì văn hóa đọc, tinh thần học tập và khả năng tự nghiên cứu.

Đó cũng là lý do tại Cục ĐCK, việc đọc sách được tổ chức theo hướng linh hoạt, hiện đại và gắn chặt với thực tiễn công việc. Các đơn vị trực thuộc chủ động triển khai nhiều hình thức đọc sách phong phú như đọc sách chuyên ngành, chia sẻ sách hay, sử dụng sách điện tử, thư viện số, thư viện trực tuyến… phù hợp với đặc thù công việc và nhu cầu của cán bộ. Nội dung đọc cũng được mở rộng trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Ngoài các tài liệu lý luận chính trị, sách về xây dựng Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ trong Cục ĐCK còn chủ động tìm hiểu các tài liệu liên quan đến đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng xanh, phát triển bền vững, quản trị hiện đại, trí tuệ nhân tạo, kinh tế tuần hoàn và hội nhập quốc tế.

Một điểm rất đáng ghi nhận là nhiều đơn vị trong Cục ĐCK đã từng bước hình thành thói quen chia sẻ tri thức nội bộ. Sau khi đọc các tài liệu chuyên ngành hoặc sách hay, cán bộ chủ động trao đổi, giới thiệu cho đồng nghiệp cùng tham khảo. Những cuộc trò chuyện về sách, về tư duy quản trị, về kinh nghiệm quốc tế hay các mô hình chuyển đổi xanh không còn là điều xa lạ trong môi trường làm việc của Cục.

Chính điều đó đã góp phần hình thành môi trường học tập tích cực, tạo động lực tự học và lan tỏa tinh thần nghiên cứu trong toàn đơn vị. Đặc biệt, việc phát động xây dựng các mô hình “tủ sách cơ quan”, “tủ sách số” đã tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ dễ dàng tiếp cận tài liệu phục vụ công việc và học tập.

Đọc sách giúp con người lắng lại giữa nhịp sống gấp gáp; giúp tư duy sâu hơn, hệ thống hơn; giúp cán bộ tránh được lối làm việc cảm tính, phiến diện hoặc xử lý công việc theo kinh nghiệm đơn thuần. Đối với lĩnh vực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh - những lĩnh vực luôn thay đổi từng ngày – thì việc cập nhật tri thức lại càng quan trọng hơn bao giờ hết.